วงการบันเทิงเศร้า สูญเสีย “แดนนี่ ศรีภิญโญ” จากไตวายเฉียบพลัน ด้าน “หมอเจด” เตือนภัยเงียบใกล้ตัว ชี้พฤติกรรมเสี่ยงทำร้ายไตโดยไม่รู้ตัว พร้อมย้ำควรตรวจสุขภาพก่อนสายเกินแก้
วันนี้ (21 เม.ย.) กลายเป็นข่าวเศร้าของวงการบันเทิงเมื่อมีการรายงานการเสียชีวิตของ คุณแดนนี่ ศรีภิญโญ นักแสดงอารมณ์ดีที่จากไปอย่างกะทันหันด้วยภาวะ "ไตวายเฉียบพลัน"
โดยเพจ "หมอเจด" ของ นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้ออกมาให้ข้อมูลเพื่อเป็นอุทาหรณ์ ย้ำชัดภาวะนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และมักเกิดขึ้นแบบไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า โดยได้อธิบายถึงความแตกต่างของสองภาวะที่อันตรายไม่แพ้กัน เพื่อให้ประชาชนสามารถเฝ้าระวังได้อย่างถูกต้อง
- ไตวายฉับพลัน (Acute Kidney Injury) เกิดขึ้นเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน มักมีตัวกระตุ้นชัดเจน เช่น การขาดน้ำรุนแรง การติดเชื้อในกระแสเลือด หรือการใช้ยาเกินขนาด หากรักษาทันมีโอกาสฟื้นตัว
- ไตวายเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease) ภัยเงียบที่สะสมนานหลายปี ไตจะค่อยๆ เสื่อมลงจนทำงานเหลือเพียง 15-20% โดยที่ผู้ป่วยอาจไม่รู้สึกผิดปกติเลยจนกระทั่งถึงระยะสุดท้าย
ทั้งนี้ เตือน 5 พฤติกรรมและปัจจัยเสี่ยง "ทำร้ายไต" โดยไม่รู้ตัว เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คนไทยเผชิญภาวะไตวาย ไม่ได้มาจากโรคใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากพฤติกรรมใกล้ตัว
1. การซื้อยาแก้ปวดกินเอง โดยเฉพาะกลุ่ม NSAIDs (เช่น ibuprofen, naproxen) ต่อเนื่องนานๆ
2. ภาวะขาดน้ำรุนแรง จากอากาศร้อนจัด ดื่มน้ำน้อย หรือท้องเสียอาเจียนรุนแรง
3. การติดเชื้อ โดยเฉพาะไข้สูงที่ปล่อยไว้นานจนลามเข้ากระแสเลือด
4. ยาสมุนไพรและยาชุด ที่ไม่มีมาตรฐานและมีสารปนเปื้อนที่เป็นพิษต่อไต
5. ความดันตกฉับพลัน เช่น จากอุบัติเหตุหรือภาวะช็อก
เตือนเช็กด่วน อาการ "ฉุกเฉิน" ที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล หากมีอาการดังต่อไปนี้ อย่ารอช้า เพราะหมายถึงของเสียคั่งและไตเริ่มหยุดทำงาน
- ปัสสาวะน้อยลง หรือไม่มีปัสสาวะเลย
- ร่างกายบวมเร็ว โดยเฉพาะบริเวณหน้า ขา และเท้า
- หอบเหนื่อย อ่อนเพลียผิดปกติไม่มีแรง
- ซึม สับสน หรือหมดสติ
เข้าใจค่าไต eGFR: แค่ไหนที่เรียกว่าวิกฤต?
การตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อดูค่า eGFR (ประสิทธิภาพการทำงานของไต) เป็นสิ่งสำคัญ
- มากกว่า 90 ปกติ
- 45‐59 เริ่มเสื่อมปานกลาง (ต้องเริ่มระวังเป็นพิเศษ)
- ต่ำกว่า 15 ไตวายระยะสุดท้าย (ต้องฟอกไตหรือเปลี่ยนไต)
หมอเจดย้ำทิ้งท้าย "สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่อาการรุนแรง แต่คือการไม่รู้ว่าตัวเองกำลังเสี่ยง" พร้อมสนับสนุนให้คนไทยตรวจสุขภาพไตอย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อป้องกันก่อนที่จะสายเกินแก้
