กระทรวงอุตสาหกรรมรายงาน ครม. ปิดฉากข้อพิพาทคดีเหมืองทองคำอัครายืดเยื้อ 8 ปี ภายใต้ข้อตกลง TAFTA หลังบริษัท คิงส์เกตฯ ถอนฟ้องโดยสมัครใจ ด้าน "ธนกร" รมว.อุตสาหกรรม เผยเบื้องหลังความสำเร็จจากการใช้ยุทธวิธีเจรจาควบคู่การสู้คดี ยืนยันบทสรุปประเทศไทยได้ประโยชน์สูงสุด ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และไม่มีการขยายสัมปทานเหมืองเพิ่มเติมเพื่อแลกกับการยุติคดี
จากกรณี นายอดิทัต วะสีนนท์ อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) กล่าวว่า ได้รายงานให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 17 ก.พ. 2569 รับทราบความคืบหน้าเกี่ยวกับข้อพิพาทระหว่างราชอาณาจักรไทยกับบริษัท คิงส์เกต คอนโซลิเดเต็ด ลิมิเต็ด กรณีเหมืองทองคำอัครา ภายใต้ความตกลงการค้าเสรีไทย-ออสเตรเลีย (TAFTA) ซึ่งถือเป็นข่าวดี เมื่อทั้งสองฝ่าย คือ บริษัท คิงส์เกตฯ และประเทศไทย ได้ตกลงยุติข้อพิพาทลงได้โดยสมัครใจ ปิดฉากมหากาพย์ 8 ปี “เหมืองทองคำอัครา”
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 19 ก.พ. ดร.ธนกร วังบุญคงชนะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ได้ออกมาโพสต์ข้อความเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าว ระหว่างประเทศไทยและบริษัท คิงส์เกตฯ กรณียกเลิกการทำเหมืองทองอัครา ได้ยุติลงอย่างเป็นทางการแล้ว โดยประเทศไทยได้รับชัยชนะ ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยใดๆ และไม่มีการต่ออายุสัมปทานเพื่อแลกเปลี่ยน โดยเจ้าตัวได้ระบุข้อความว่า
"ปิดตำนานมหากาพย์ 8 ปี เหมืองทองคำอัครา สู่ชัยชนะที่ไม่เสียค่าชดเชย ไม่ขยายสัมปทานเพิ่มเติมเพื่อแลกการยุติคดี
การปกป้องพี่น้องประชาชน สู่การต่อสู้ระดับนานาชาติ
1- ย้อนไปปี 2557 พี่น้องประชาชนรอบเหมืองทองอัคราส่งเสียงร้องเรียนอย่างหนัก ทั้งเรื่องสุขภาพและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง จนนำไปสู่มาตรการระงับการประกอบกิจการเหมืองทองคำเป็นการชั่วคราวในเดือนธันวาคม 2559 เพื่อปกป้องคนในพื้นที่เป็นสำคัญ
2- มาตรการดังกล่าวกลายเป็นจุดเริ่มของข้อพิพาทระดับโลก เมื่อบริษัท “คิงส์เกต” ได้ขอเจรจาภายใต้ความตกลง TAFTA แต่การเจรจาในช่วงแรกยังไม่ประสบผลสำเร็จ นำไปสู่การยื่น Notice of Arbitration เข้าสู่กระบวนการ “อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ” ในเดือนพฤศจิกายน 2560
3- ตลอด 8 ปีที่ผ่านมา คดีนี้คือความเสี่ยงระดับชาติที่สร้างความกังวลเรื่องภาระทางการคลังมหาศาล มีการต่อสู้กันอย่างดุเดือดและเข้าสู่การสืบพยาน (Hearing) ในปี 2563
4- ซึ่งคณะอนุญาโตตุลาการแนะนำให้ทั้งสองฝ่ายเจรจาไกล่เกลี่ยกัน แต่หลังจากนั้นการออกคำชี้ขาดกลับถูกเลื่อนออกไปซ้ำแล้วซ้ำเล่าถึง 8 ครั้ง ตั้งแต่กันยายน 2564 จนถึงกันยายน 2568 ซึ่งหากปล่อยให้ยืดเยื้อ การเลื่อนแต่ละครั้งประเทศจะยิ่งเสียประโยชน์และบั่นทอนความเชื่อมั่นของนักลงทุน
ผ่าทางตันข้อพิพาท 8 ปี: สู่การต่อสู้ครั้งสุดท้ายเพื่อผลประโยชน์ชาติ
5- กันยายน 2568 ทันทีที่ผมเข้ามารับหน้าที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ผมมองเห็นว่านี่คือหนึ่งใน “ทางตัน” ระดับชาติที่ยืดเยื้อมานาน และต้องเร่งแก้ไขเพื่อรักษาความเชื่อมั่นในการลงทุนภาคอุตสาหกรรม และรักษาผลประโยชน์สูงสุดของประเทศ
6- ภายใต้ความตั้งใจที่จะ “ผ่าทางตัน ดันอุตสาหกรรม” ผมจึงเร่งมอบหมายให้กระทรวงฯ ปรับแผนดำเนินงานเชิงรุกอย่างเป็นระบบ โดยมีคณะทำงานระงับข้อพิพาทฯ (นำโดยท่านปลัดฯ ณัฐพล รังสิตพล) ทำงานร่วมกับที่ปรึกษากฎหมายอย่างใกล้ชิด
7- เราเลือกใช้ “ยุทธวิธีคู่ขนาน” คือเตรียมพร้อมสู้คดีในชั้นอนุญาโตตุลาการอย่างเต็มที่ ควบคู่ไปกับการเจรจาฉันมิตร โดยผมย้ำเป็นกฎเหล็กในการเจรจาเลยว่า “ต้องไม่มีเงื่อนไขที่สร้างภาระให้กับประเทศไทย” อย่างเด็ดขาด
ถอนคำร้อง ปิดฉากแบบไร้เงื่อนไข ไม่เสียค่าชดเชย ไม่ขยายสัมปทานเพื่อแลกการยุติคดี
8- จากการทำงานอย่างเป็นเอกภาพ ในที่สุดความพยายามก็สัมฤทธิผล บริษัท คิงส์เกตฯ ได้แจ้ง “ถอนข้อเรียกร้องทั้งหมด” ต่อคณะอนุญาโตตุลาการ ด้วยความสมัครใจและไม่มีเงื่อนไขใดๆ และอนุญาโตตุลาการได้ออกคำสั่งยุติคดีแล้วเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2568
9- การปิดฉากมหากาพย์ครั้งนี้จบลงโดยที่ ประเทศไทยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยใดๆ แม้แต่บาทเดียว และที่สำคัญที่สุดคือ "ไม่ได้มีการตกลงขยายสัมปทานเพิ่มเติม" เพื่อแลกเปลี่ยนกับการยุติคดี ซึ่งผมได้รายงานความสำเร็จนี้ต่อที่ประชุม ครม. เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมาครับ
สิ่งที่คนไทยได้รับ
10- ความสำเร็จนี้คือหลักฐานยืนยันถึงศักยภาพของไทยในการบริหารจัดการคดีระหว่างประเทศอย่างรอบคอบ โปร่งใส และคลี่คลายความเสี่ยงของประเทศในระยะยาว โดยที่ยังคงรักษาผลประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนไว้ได้อย่างครบถ้วนครับ
ธนกร วังบุญคงชนะ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม"