ผศ.ดร.นพดล กรรณิกา โพสต์เฟซบุ๊กวิเคราะห์สถานการณ์ หลัง ฮุน มาเนต เดินสายต่างประเทศ สื่อสารประเด็นไทย-กัมพูชา ชี้สงครามยุคใหม่ไม่ได้รบแค่สนามจริง แต่รบใน “สนามเล่าเรื่อง” แนะรัฐบาลไทยเร่งออก Diplomatic Note ตั้งศูนย์ข้อมูลกลาง แยกแฟ้มทะเล-บกชัดเจน และยืนบนหลักฐานที่ตรวจสอบได้
วันนี้ (19 ก.พ.) เฟซบุ๊ก “มิสเตอร์ จิม” ของ ผศ.ดร.นพดล กรรณิกา อาจารย์ประจำวิชา Cybersecurity วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม ศิษย์เก่า Cybersecurity มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ และ Data Science มหาวิทยาลัยมิชิแกน สหรัฐอเมริกา โพสต์ข้อความระบุว่า "เมื่อ ฮุน มาเนต เดินสายต่างชาติ “ปั้นหน้าเศร้า เล่าความ” ไทยจะตอบโต้อย่างไร ทนให้ชนะทั้งเวทีโลก และหัวใจประชาชนคนไทยทั้งประเทศในศตวรรษนี้ สงครามไม่ได้รบกันเฉพาะในสนามที่มีรถถัง เครื่องบินรบ เสียงปืนและระเบิดเท่านั้น แต่มักจะรบกันในสนามเล่าเรื่อง เล่าความ ด้วยคำว่า ยึดครอง คำว่า ละเมิดอธิปไตย คำว่า ประชาชนกลับบ้านไม่ได้ คำเหล่านี้ไม่ได้ถูกเลือกมาโดยบังเอิญ
แต่มันคือการออกแบบ “เรื่องเล่า” ให้โลกเห็นภาพหนึ่งภาพ และเมื่อเรื่องเล่าเดินทางไวกว่าความจริง ประเทศที่ชนะ ไม่ใช่ประเทศที่เสียงดังที่สุด แต่คือประเทศที่ ควบคุมกรอบความจริงได้ดีที่สุด
1) เกมนี้ไม่ใช่อารมณ์ แต่คือ “การจัดการความรับรู้”
เมื่ออีกฝ่ายวางภาพว่าไทยคือผู้รุกล้ำ ไทยคือผู้ขัดขวางกระบวนการเทคนิค ไทยคือเหตุที่ประชาชนเดือดร้อน ถ้าไทยนิ่งเกินไป ความนิ่งอาจถูกตีความเป็นการยอมรับ แต่ถ้าไทยตอบโต้ด้วยอารมณ์ ภาพลักษณ์ของรัฐที่สุขุมจะสั่นคลอน
ดังนั้นคำตอบที่ถูกต้องไม่ใช่เสียงดัง แต่คือ
- เอกสารที่ชัด - กลไกที่โปร่งใส - หลักฐานที่ตรวจสอบได้
นี่คือภาษาที่เวทีโลกเข้าใจ
2) แยก “ทะเล” ออกจาก “บก” ให้ชัดเจน เรื่อง MOU 44 เป็นเรื่องทะเล เรื่องชายแดนบกเป็นอีกแฟ้มหนึ่ง การทบทวน MOU 44 ไม่ใช่การยกดินแดน ไม่ใช่การยอมรับข้อกล่าวหา แต่คือการประเมินว่ากรอบเดิมยังปกป้องผลประโยชน์ชาติได้เพียงพอหรือไม่
ถ้าจะยกเลิก ต้องยกเลิกแบบมีกรอบใหม่รองรับทันที ไม่สร้างสุญญากาศ ไม่ปล่อยให้ใครเขียนเรื่องแทนเรา ทะเลต้องคุยเรื่องทะเล บกต้องคุยเรื่องบก อย่าให้ใครผูกแพกเกจจนไทยเสียสมดุลเชิงยุทธศาสตร์
3) เมื่ออีกฝ่ายใช้ภาพ “มนุษยธรรม-ศาสนา” ไทยต้องยืนบน “ความรับผิดชอบ-ความปลอดภัย” ถ้ามีภาพพระสงฆ์หรือประชาชนอยู่หน้าฉาก ไทยต้องชัดเจนว่า -ไทยไม่ใช้กำลังกับผู้ไม่มีอาวุธ-ไทยเคารพศาสนา-ไทยปฏิบัติตามหลักมนุษยธรรมสากล
และทุกอย่างต้องมีบันทึก มีโปรโตคอล มีหลักฐาน เพราะในยุคโซเชียล ภาพเดียวอาจเดินทางเร็วกว่าความจริงสิบเท่า
4) สิ่งแวดล้อมและไฟป่า - เปลี่ยนความเสี่ยงให้เป็นมาตรฐานสากล
หากเกิดไฟป่าหรือผลกระทบชายแดน ไทยต้องไม่กล่าวหาลอยๆ แต่ใช้ข้อมูลดาวเทียม ใช้หลักวิทยาศาสตร์ ใช้มาตรฐานความปลอดภัย ให้โลกเห็นว่าไทยคือรัฐที่บริหารจัดการความเสี่ยงตามหลักวิชาการ ไม่ใช่ตามกระแส ความสุขุมคือพลัง ความโปร่งใสคือเกราะป้องกัน
5) ประเมินสนามการแข่งขันอย่างตรงไปตรงมา
วันนี้กัมพูชา “นำ” ในการปั้นหน้าเล่าความ เสริมสนามรบด้วยสนามเล่าเรื่อง (narrative) ระหว่างประเทศ เพราะสื่อสารก่อน และสื่อสารแรง แต่จากที่ประเมินไทยยังได้เปรียบในสนามกลไก ในสนามเอกสาร ในสนามข้อเท็จจริงภาคพื้น
เกมนี้จะตัดสินด้วย 3 คำ: ความเร็ว ความเป็นทางการ ความแม่นยำของหลักฐาน
6) แพกพลัง 6 ข้อที่ไทยควรทำทันที
6.1 พลังของการออกหนังสือทางการทูต (Diplomatic Note) อย่างเร็วและชัดเจน โดย
(1) ปฏิเสธข้อกล่าวหาเรื่อง “การยึดครอง” อย่างเป็นทางการ
(2) ยืนยันว่าไทยปฏิบัติตามข้อตกลงและมาตรการที่ตกลงกันไว้ทุกประการ
(3) และสงวนสิทธิทางกฎหมายของประเทศไทยไว้อย่างครบถ้วน
6.2 พลังเสนอ Joint Technical Verification ให้ข้อเท็จจริงถูกตรวจสอบร่วม ไม่ปล่อยให้ใครผูกขาดเรื่องเล่า
6.3 พลังผูกมาตรการภาคพื้นกับความปลอดภัยพลเรือน อธิบายว่าแนวกั้นและการคงกำลังมีเป้าหมายเพื่อกันเหตุซ้ำ ไม่ใช่เพื่อยึดครอง
6.4 พลังตั้งศูนย์สื่อสารเดียว (Single Source of Truth) ให้ข้อมูลทางการอัปเดตชัดเจน ลดข่าวลือ ลดการบิดเบือน
6.5 พลังเดินเกมการทูตหลายชั้น อาเซียน จีน สหรัฐฯ ไทยต้องแสดงบทบาท “ผู้รักษาเสถียรภาพ”
6.6 พลังแยกแฟ้มชายแดนออกจากอาชญากรรมไซเบอร์ และเสนอความร่วมมือปราบสแกมเมอร์อย่างจริงจัง เพื่อสร้างภาพว่าไทยสร้างทางออก ไม่สร้างความขัดแย้ง
กล่าวโดยสรุป เมื่อฝ่ายกัมพูชา “ปั้นหน้าเศร้า เล่าความ” ไทยไม่จำเป็นต้องปั้นหน้าแข็ง ไทยต้องปั้น “ระบบ” ปั้น “เอกสาร” ปั้น “ความจริงที่ตรวจสอบได้” เพราะในเวทีระหว่างประเทศ ประเทศที่ชนะ ไม่ใช่ประเทศที่เอาดรามานำทาง แต่คือประเทศที่ข้อเท็จจริงยืนอยู่เคียงข้าง เอกสารปกป้องเขา และประชาชนเชื่อมั่นในเขา นี่ไม่ใช่เรื่องชาตินิยม แต่คือเรื่องความรับผิดชอบต่อแผ่นดิน และประเทศไทยต้องไม่แพ้ใน เกมเรื่องเล่า ก่อนจะเวียนมาถึง เกมกฎหมาย อีกครั้ง
