กลาโหมงัดกฎหมายมนุษยธรรมแจงปมทรัพย์สินสงคราม หลังโซเชียลรุมต้านส่งคืนของกลางให้กัมพูชา

ดรามาระอุ! ปมเตรียมคืนของกลางให้เขมร เพจดังชี้เสี่ยงซ้ำรอยความผิดพลาดในอดีต จี้รัฐหยุดส่งคืนอุปกรณ์ที่อาจถูกใช้เป็น 'ยุทธปัจจัย' สร้างฐานที่มั่นรบ ด้านกลาโหมโต้ด้วยกฎหมาย IHL เปิดเงื่อนไขการยึด-ทำลายทรัพย์สินคู่สงคราม ต้องเป็นเหตุการณ์ที่เลี่ยงไม่ได้จริงๆ ในเชิงยุทธวิธีเท่านั้น

จากกรณีกระแสข่าวเตรียมทำบัญชีคืนของกลางให้เขมร เพจดัง ”Thai Burma railway ทางรถฟสายมรณะ” หวั่นซ้ำรอยความผิดพลาด ยกเคส “เนิน 745” เตือนสติ หากคืนรถไถไปให้ขนปูนสร้างบังเกอร์ต่อ จะตอบคำถามประชาชนอย่างไร? แนะแยกแยะ “ยุทธปัจจัยแฝง” ให้ขาด ตัดวงจรการส่งกำลังบำรุง ดีกว่าคืนไปแล้วต้องมานั่งปวดหัวกับข้อเรียกร้องที่ไม่จบสิ้น

ล่าสุดวันนี้ (15 ม.ค.) มีรายงานว่า "กระทรวงกลาโหม" เผยแพร่ข้อมูล หัวข้อ ทำความรู้จักการคุ้มครองทรัพย์สินในสภาวะสงคราม ตามกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ระบุว่า

กฎเกณฑ์ข้อที่ 50 (Rule 50) จากกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ (IHL) ของ ICRC มุ่งคุ้มครองทรัพย์สินในสภาวะสงคราม สรุปได้ดังนี้ หลักการ (The Core Rule)

"ห้ามทำลายหรือยึดทรัพย์สินของฝ่ายศัตรู เว้นแต่จะมีความจำเป็นทางทหารอย่างยิ่งยวด

กฎข้อนี้ใช้บังคับทั้งในความขัดแย้งทางอาวุธระหว่างประเทศ (IAC) และความขัดแย้งภายในประเทศ (NIAC) โดยครอบคลุมทั้งทรัพย์สินของรัฐและทรัพย์สินส่วนบุคคล

เงื่อนไขพิจารณาเป็น 2 ส่วนหลัก

ข้อห้ามทั่วไป (The Prohibition) เพื่อป้องกันการกระทำที่รุนแรงเกินกว่าขอบเขตของสงคราม และป้องกันการปล้นสะดม (Pillage) ซึ่งถือเป็นอาชญากรรมสงคราม

การทำลาย (Destruction) เช่น การเผาบ้านเรือน การทำลายพืชผล หรือการระเบิดสิ่งปลูกสร้างที่ไม่ใช่เป้าหมายทางทหาร การยึดทรัพย์ (Seizure) เช่น การยึดเอาที่ดิน ทรัพย์สิน หรือทรัพยากรของฝ่ายตรงข้ามมาเป็นของตนโดยมิชอบ

ข้อยกเว้นสำหรับความจำเป็นทางทหาร (Imperative Military Necessity) โดยการจะทำลายหรือยึดทรัพย์สินได้นั้นต้องครบเงื่อนไข ดังนี้

1. เพื่อเป้าหมายทางทหารเท่านั้น คือทรัพย์สินนั้นต้องถูกใช้เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ในการรบ (เช่น บ้านหลังนั้นถูกใช้เป็นฐานปืนซุ่มยิงของศัตรู จึงจำเป็นต้องทำลาย)

2. ความสมเหตุสมผล (Proportionality) คือความเสียหายที่เกิดขึ้นต้องไม่เกินกว่าประโยชน์ทางทหารที่ได้รับ

3. ไม่มีทางเลือกอื่น คือหากสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ได้โดยไม่ต้องทำลายทรัพย์สิน ก็ต้องเลือกทางเลือกนั้น คำว่า "Imperative" (อย่างยิ่งยวด) เน้นย้ำว่าไม่ใช่แค่ "อยากทำ" แต่ต้องเป็นเหตุการณ์ที่เลี่ยงไม่ได้จริงๆ ในเชิงยุทธวิธี

ความเชื่อมโยงกับกฎหมายอื่น

- การห้ามปล้นสะดม (Pillage) โดยการยึดทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ส่วนตนนั้นต้องห้ามเด็ดขาดในทุกกรณี

- การคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรม คือทรัพย์สินที่เป็นมรดกโลก วัด หรือโบราณสถาน จะมีเกณฑ์การคุ้มครองที่สูงกว่าทรัพย์สินทั่วไป