เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2569 เวลา 09.30- 10.30 นาฬิกา พลเอก สวัสดิ์ ทัศนา ประธาน คณะกรรมาธิการการทหารและความมั่นคงของรัฐ วุฒิสภานายสมบูรณ์ หนูนวล รองประธาน คนที่หนึ่ง ร้อยตำรวจเอก ฉลอง ทองนะ รองประธาน คนที่สอง ผู้ช่วยศาสตราจารย์นิฟาริด ระเด่นอาหมัด รองประธาน คนที่สาม กรรมาธิการ อนุกรรมาธิการและที่ปรึกษาอนุกรรมาธิการกิจการทหารด้านความมั่นคงแบบองค์รวม เดินทางลงพื้นที่เพื่อรับทราบความมั่นคงในเชิงมิติสังคมและบทบาทของวัดในฐานะศูนย์รวมจิตใจและเป็นแหล่งบ่มเพาะคุณธรรมให้แก่ประชาชน ณ วัดพุทธาธิวาส ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
ในการนี้ พระสุนทรวิสุทธานุวัตร เจ้าอาวาสวัดพุทธาธิวาส ได้ให้การต้อนรับสนทนาธรรมร่วมกับ
พลเอก สวัสดิ์ ทัศนา ประธานกรรมาธิการ และคณะเดินทาง
จากนั้น พระสุนทรวิสุทธานุวัตร เจ้าอาวาสวัดพุทธาธิวาส ได้นำพลเอก สวัสดิ์ ทัศนา ประธานกรรมาธิการ และคณะเดินทาง นมัสการพระพุทธรูป ณ วัดพุทธาธิวาส ซึ่งถือเป็นสถาบันทางศาสนาที่มีความสำคัญในเชิงประวัติศาสตร์ สังคม และความมั่นคงของรัฐในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ วัดแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวม จิตใจของพุทธศาสนิกชนในพื้นที่ซึ่งมีความหลากหลายทางศาสนาและวัฒนธรรม และตั้งอยู่ในบริบทพื้นพื้นที่ที่รัฐให้ความสำคัญด้านความมั่นคงเป็นพิเศษกรณีพิเศษ เนื่องจากอำเภอเบตงเป็นพื้นที่ชายแดนไทย - มาเลเซีย และอยู่ภาคใต้ ซึ่งเกิดสถานการณ์ความไม่สงบมาอย่างต่อเนื่อง การดำรงอยู่ของวัดพุทธาธิวาสจึงมิได้มีความหมายเพียงในเชิงศาสนาเท่านั้น หากแต่ยังสะท้อนบทบาทของสถาบันศาสนาในการเสริมสร้างเสถียรภาพทางสังคมและความมั่นคงภายในประเทศด้วยเช่นกัน
อย่างไรก็ดี ในเชิงโครงสร้างความมั่นคงนั้นวัดพุทธธาธาถือเป็นกลไกทางสังคมที่ช่วยสร้างความยึดโยงระหว่างประชาชนกับรัฐ ผ่านการธำรงอัตลักษณ์ ความเชื่อ และความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชาติในพื้นที่ชายแดนที่มีความเปราะบาง การมีศาสนาที่เข้มแข็ง และได้รับการยอมรับจากชุมชนช่วยลดแรงกดดันทางจิตวิทยาที่เกิดจากสถานการณ์ความไม่สงบ และเอื้อต่อการดำเนินนโยบายด้านความมั่นคงของรัฐในลักษณะ “ ความมั่นคงเชิงมนุษย์” ซึ่งมิได้พึ่งพามาตรการทางทหารเพียงอย่างเดียว แต่เน้นการสร้างความไว้วางใจเนื้อเชื่อใจและไว้วางใจผ่านความร่วมมือนำมาซึ่งความสงบสุขในระดับครอบครัว ชุมชน และขยายวงออกไปได้ด้วย
ต่อมา เวลา 10.45 - 11.30 นาฬิกา พลเอก สวัสดิ์ ทัศนา ประธานกรรมาธิการ และคณะเดินทางเข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์เมืองเบตง ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
ในการนี้ นาวศิริกานต์ จันทร์รัตน์ ผู้อำนวยการกองการศึกษา เทศบาลเมืองเบตง ได้ให้การต้อนรับ พลเอก สวัสดิ์ ทัศนา ประธานกรรมาธิการ และคณะเดินทาง พร้อมกับนำเข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์เมืองเบตง ซึ่งเป็นแหล่งรวบรวมและถ่ายทอดประวัติศาสนาความเป็นมาของพื้นที่ชายแดนที่มีความอ่อนไหวด้านความมั่นคง ทั้งในมิติการปกครอง การตั้งถิ่นฐาน และบทบาทของรัฐในการดูแลความสงบเรียบร้อยของประชาชน โดยที่พิพิธภัณฑ์ช่วยสะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างกองทัพ และหน่วยความมั่น และประชาชนในพื้นที่พหุวัฒนธรรม ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของเสถียรภาพทางสังคม
มุมมองในเชิงความมั่นคง พิพิธภัณฑ์เมืองเบตงมีบทบาทในการสร้างความเข้าใจต่อบริบทพื้นที่ยุทธศาสตร์ชายแดนไทย - มาเลเซีย ส่งเสริมแนวคิด ความมั่นคงที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และทำหน้าที่เป็นเครื่องมือด้านความมั่นคงเชิงนุ่มนวลอ่อนโยนที่ช่วยลดเงื่อนไขความรุนแรงและความขัดแย้งเชิงโครงสร้างทางสังคม พร้อมยกระดับเสริมสร้างความไว้วางใจ และความร่วมมือระหว่างรัฐกับประชาชน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญ ต่อการรักษาความสงบเรียบร้อยได้อย่างยั่งยืน
ข้อคิดเห็นที่สำคัญของพิพิธภัณฑ์เมืองเบตงจึงมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์สนับสนุนในทุกมิติของนโยบายด้านความมั่นคงในพื้นที่ชายแดนโดยเชื่อมโยงประวัติศาสตร์ สังคม และความมั่นคงเข้าด้วยกันอย่างสมดุล และสอดคล้องกับบริบทเฉพาะของอำเภอเบตงและเป็นต้นแบบของอำเภอที่พัฒนาแบบองค์รวมอย่างสมดุลทั้งผู้คน ความเชื่อ วิถีความแตกต่างที่ไม่แตกแยกอย่างเป็นรูปธรรมของจังหวัดชายแดนด้ามขวานของประเทศไทย
ทั้งนี้ คณะกรรมธิการจะได้นำข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อคิดเห็นต่าง ๆ ที่ได้มาประกอบการพิจารณาแก้ไขปัญหาความไม่สงบของจังหวัดชายแดนภาคใต้ตามหน้าที่และอำนาจที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนดไว้ภายใต้กรอบฝ่ายนิติบัญญัติต่อไป