ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) มอบหมาย ดร.เรวดี อนุวัฒนา ผู้อำนวยการ ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมวัสดุ เป็นผู้แทนลงนามในบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) โครงการโรงเรียนไร้ขยะ (Zero Waste School) ภายใต้การดำเนินโครงการ “สระบุรี เมืองคาร์บอนต่ำ” หรือ สระบุรีแซนด์บ็อกซ์ (Saraburi Sandbox) ณ หอประชุมศูนย์ราชการจังหวัดสระบุรี อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี
การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือดังกล่าว เป็นความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน ในการดำเนินโครงการโรงเรียนนำร่องจำนวน 13 แห่งในพื้นที่จังหวัดสระบุรี โดยมีเป้าหมายเพื่อปลูกฝังจิตสำนึกและเสริมสร้างความรู้ด้านการจัดการของเสีย การคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง และการนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมทั้งบูรณาการองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อขับเคลื่อนจังหวัดสระบุรีสู่การเป็นเมืองคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
สระบุรีแซนด์บ็อกซ์ คือโครงการต้นแบบเมืองคาร์บอนต่ำแห่งแรกของไทย มุ่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อบรรลุเป้าหมาย Net Zero โดยเน้นความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และประชาสังคม (PPP) ผ่านการจัดการขยะครบวงจร พลังงานสะอาด เกษตรคาร์บอนต่ำ และอุตสาหกรรมสีเขียว เพื่อสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนและรายได้ให้ชุมชน
หัวใจสำคัญและกิจกรรมหลักของสระบุรีแซนด์บ็อกซ์
- การจัดการขยะ (Waste to Value): ลดการฝังกลบ เปลี่ยนขยะเป็นพลังงาน RDF, ส่งเสริมถังขยะเปียกลดโลกร้อน และตู้คัดแยกขยะอัตโนมัติ
- พลังงานสะอาด (Energy Transition): ติดตั้ง Solar Floating (โซลาร์เซลล์ลอยน้ำ), พัฒนาระบบไฟฟ้าอัจฉริยะ (Grid Modernization) และพัฒนาพลังงานไฮโดรเจน
- อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry): อุตสาหกรรมปูนซีเมนต์เปลี่ยนมาใช้ปูนคาร์บอนต่ำ (Hydraulic Cement) และเทคโนโลยีลดคาร์บอน
- เกษตรคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Agriculture): ส่งเสริมการทำนาเปียกสลับแห้ง การปลูกหญ้าเนเปียร์เพื่อเป็นเชื้อเพลิงชีวมวล และหยุดการเผาในพื้นที่เกษตร
- การเพิ่มพื้นที่สีเขียว: ปลูกป่าชุมชนเพิ่มกว่า 38 แห่งเพื่อดูดซับคาร์บอน
โครงการนี้ได้รับความร่วมมือหลักจากสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) สภาอุตสาหกรรมจังหวัดสระบุรี และจังหวัดสระบุรี โดยมีเป้าหมายพัฒนาพื้นที่ต้นแบบเพื่อขยายผลสู่จังหวัดอื่นๆ ต่อไป
