เมืองไทย 360 องศา
ไม่ธรรมดาเสียแล้วสำหรับกรณี ขยะพิษ และสารพิษ สารปนเปือนในน้ำและบนบก และที่สำคัญกำลังทำให้คนไทยต้องตื่นตระหนก เพราะล่าสุด ทางรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ ก็ได้ออกมาเตือนให้ระวังเรื่องสารปนเปื้อนในน้ำในแม่น้ำจังหวัดเชียงราย
เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวถึงกรณีสารพิษใน แม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก ซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนใน จ.เชียงราย ว่า เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาได้สั่งการให้กรมอนามัย และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เข้าไปตรวจในพื้นที่เพื่อดูปริมาณสารโลหะหนักต่างๆ ที่อยู่ในแม่น้ำ ซึ่งได้เข้าไปตรวจสอบแล้ว พบว่า ในพื้นที่มีปริมาณโลหะหนักและสารหนูอยู่ในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาวได้ และในพื้นที่ทางกรมอนามัย ได้มีการสื่อสารให้กับประชาชนในพื้นที่ทราบว่า อยากให้พยายามหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำและตะกอนดินโดยตรง เพราะการที่เราสัมผัสน้ำ บางทีอาจมีการสำลักน้ำ หรือกลืนน้ำอาจทำให้สารพิษเข้าไปในร่างกายได้ ซึ่งอาการอาจไม่ได้ออกในทันที ลักษณะอาจเป็นการสะสม ซึ่งประชาชนในพื้นที่ อาจได้รับการสะสมต่อเนื่องเป็นระยะเวลายาวนานได้ ระหว่างนี้ที่ฐบาลกำลังแก้ไขปัญหาอยู่ หากสามารถหลีกเลี่ยงใดบ้าง อยากจะแนะนำให้หลีกเลี่ยง
สำหรับในส่วนของน้ำประปา นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย ได้ลงไปในพื้นที่ ได้ยืนยันว่า น้ำจากการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) สะอาด ยืนยันว่า สามารถใช้อุปโภคบริโภคได้ตามปกติ แต่ในส่วนที่เราอาจมีความกังวล ในเรื่องประปาหมู่บ้าน ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่ใช้ประปาหมู่บ้านกันอย่างแพร่หลาย มีการแนะนำให้หมั่นตรวจสารบ่อยๆ ซึ่งได้สั่งการให้กรมอนามัย และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ไปช่วยเหลือในการตรวจทดสอบต่างๆ โดยร่วมมือกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ในเรื่องของอาหาร ผัก ปลาต่างๆ หากหลีกเลี่ยงอาหารในพื้นที่ไม่ได้ อยากจะให้ทานอาหารให้มีความหลากหลายจากพื้นที่ใกล้เคียงบ้าง เพื่อดำเนินการลดปริมาณสารที่อาจเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งจะเป็นคำแนะนำในส่วนของกระทรวงสาธารณสุขเบื้องต้น และหากประชาชนเกิดความเจ็บป่วย ท้องร่วงท้องเสียรุนแรง อาเจียน แนะนำให้พบแพทย์ หรือบุคลากรทางสาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)โดยเร่งด่วน เพื่อจะได้ดูว่ามีสารตกค้างหรือไม่
“ในส่วนของเกษตรกรที่ต้องใช้เวลาอยู่ในพื้นที่อาจต้องทำการเกษตร มีคำแนะนำว่า อยากให้สวมถุงมือ ถุงเท้า หรือรองเท้าบูต เพื่อหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับน้ำโดยตรง สำหรับพื้นที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ และมีสารปนเปื้อนอยู่ในน้ำ หรือในพื้นที่ที่มีสารโลหะหนักปริมาณสูง ส่วนในพื้นที่ที่ไม่ได้รับผลกระทบ หรือมีปริมาณสารไม่มาก หรือไม่เกินมาตรฐาน สามารถดำเนินชีวิตได้ตามปกติ” ขณะเดียวกัน ยังพบผู้ป่วยที่มีสารหนูปนเปื้อนในร่างกายในระดับที่ต้องระวัง ซึ่งทางสาธารณสุขกำลังติดตามอย่างใกล้ชิด
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ยังเตือนเรื่องการต้มน้ำก่อนจะนำไปอุปโภคบริโภค ว่า การต้มไม่ได้ทำให้สารโลหะหนักหายไป จึงอยากให้ประชาชนระมัดระวัง
ขณะเดียวกัน จากปัญหาดังกล่าวเริ่มสร้างความกังวล และเกิดผลกระทบกับความรู้สึกของคนในกรุงเทพฯ มากขึ้น โดยเฉพาะการบริโภคน้ำประปา โดยก่อนหน้านั้น เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน การประปานครหลวง (กปน.) แถลงชี้แจงว่า กปน. ไม่ได้นิ่งนอนใจในสถานการณ์ดังกล่าว และขอให้ประชาชนไม่ตื่นตระหนก เนื่องจากแหล่งน้ำดิบที่ กปน. นำมาใช้ผลิตน้ำประปา ไม่ได้มาจากแม่น้ำสาย แม่น้ำกก แม่น้ำโขง หรือบางปะกง ไม่มีเส้นทางเชื่อมต่อทางน้ำกับแหล่งน้ำดิบหลักของ กปน. หรืออีกนัยหนึ่งคือ มลพิษไม่สามารถไหลข้ามลุ่มน้ำได้ จึงไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากสถานการณ์ดังกล่าวแน่นอน
ทั้งนี้ กปน.ใช้แหล่งน้ำดิบจาก 2 แหล่งน้ำหลัก ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา โดยรับน้ำผ่านสถานีสูบน้ำดิบสำแล จ.ปทุมธานี เพื่อส่งเข้าสู่กระบวนการผลิตน้ำประปาที่โรงงานผลิตน้ำบางเขน และเขื่อนแม่กลอง ซึ่งเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับคลองประปาฝั่งตะวันตก เข้าสู่กระบวนการผลิตน้ำประปาที่โรงงานผลิตน้ำมหาสวัสดิ์ โดยทั้ง 2 แหล่ง เป็นคนละลุ่มน้ำกับแม่น้ำสาย แม่น้ำกก และแม่น้ำโขง ซึ่งอยู่ในลุ่มน้ำโขง รวมถึงไม่ได้ใช้น้ำจากลุ่มน้ำบางปะกง ดังนั้น เหตุการณ์การปนเปื้อนในแม่น้ำดังกล่าว จึงไม่มีความเกี่ยวข้องกับแหล่งน้ำดิบของ กปน.
นอกจากนี้ กปน.ให้ความสำคัญสูงสุดกับคุณภาพและความปลอดภัยของน้ำประปา โดยมีระบบเฝ้าระวังและตรวจวัดคุณภาพน้ำออนไลน์แบบเรียลไทม์อย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชม.ครอบคลุมทั้งแหล่งน้ำดิบ กระบวนการผลิต และระบบจ่ายน้ำ เพื่อควบคุมคุณภาพน้ำให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด พร้อมติดตามสถานการณ์และปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำอย่างใกล้ชิด
กปน.ขอให้ประชาชนมั่นใจว่า การผลิตน้ำประปาดำเนินการภายใต้ระบบควบคุมคุณภาพและมาตรการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่ให้บริการได้รับน้ำประปาที่สะอาด มีคุณภาพ และปลอดภัย พร้อมยืนยันว่า จะติดตามสถานการณ์ด้านคุณภาพแหล่งน้ำอย่างต่อเนื่อง เพื่อดูแลความมั่นคงและความปลอดภัยด้านน้ำประปาของประชาชน
แม้ว่าคำแถลงยืนยันของการประปานครหลวงดังกล่าว ย้ำถึงมาตรฐานความปลอดภัยของน้ำประปา และประชาชนก็ไม่ต้องกังวล แต่ขณะเดียวกันอีกมุมหนึ่งมันก็สะท้อนให้เห็นว่า “ภัยคุกคาม” และความตื่นตระหนกของประชาชนเริ่มแผ่ขยายเป็นวงกว้างขึ้น ที่สำคัญกำลังกลายเป็น “ภัยใกล้ตัว” ทุกคนมากขึ้นเรื่อยๆ จากเดิมแค่จำกัดอยู่ในพื้นที่ถ้องถิ่นแคบๆ ในแม่น้ำ ลำคลองในบางพื้นที่ ของจังหวัดเชียงราย แต่ตอนนี้กำลังกลายเป็น“ผลกระทบครั้งใหญ่” กับคนไทย กลายเป็นวงจรที่สร้างผลกระทบต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ เพราะพืชผัก ปลาในแม่น้ำ จากเดิมมีความกังวลในแม่น้ำ สาย แม่น้ำกก ตอนนี้ได้สร้างความกังวลไปถึงลุ่มแม่น้ำโขง หรือต่อเนื่องลงมาถึงลุ่มน้ำเจ้าพระยา และนี่อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้การประปานครหลวง ต้องรีบออกคำแถลงชี้แจงความปลอดภัยของน้ำดังกล่าว
ขณะเดียวกัน อีกด้านหนึ่งเมื่อหันมาพิจารณาถึงความตื่นตัวของภาครัฐ รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล แม้จะย้ำว่ามีมาตรการในการดูแลป้องกันอย่างเข้มงวด แต่เมื่อพิจารณาถึงความเคลื่อนไหวทั้งในเรื่องการประชุมหารือกับประเทศเพื่อนบ้านที่เป็นต้นทาง กลับถือว่า “ช้ามาก” และไม่มีความเด็ดขาดเพียงพอ อีกทั้งในเรื่องขยะพิษในภาคตะวันออก และทั่วประเทศเวลานี้ถือว่าเป็น “เรื่องใหญ่มาก” ที่ต้องจัดการให้เด็ดขาด แต่ก็ยังไม่อาจสร้างความเชื่อมั่นกับชาวบ้านได้เลย !!


