KPI Poll ชี้คนไทยพร้อมเลือกตั้ง 8 ก.พ. 69 แต่ยังไม่เชื่อมั่นความสุจริตและเที่ยงธรรมของระบบ คนกรุงเชื่อมั่น–ตื่นตัวสูงสุด ขณะที่อีสานและใต้ความเชื่อมั่นต่ำ สะท้อนความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ ชี้โจทย์เร่งด่วน กกต.ต้องฟื้นศรัทธา ทำให้การร้องเรียนทุจริตปลอดภัยและเห็นผลจริง
รองศาสตราจารย์ ดร.อิสระ เสรีวัฒนวุฒิ เลขาธิการ สถาบันพระปกเกล้า ในฐานะประธานศูนย์ KPI Poll ระบุว่า สถาบันพระปกเกล้า ได้จัดทำการสำรวจ KPI Poll ครั้งที่ 3 เรื่อง “ความพร้อมของประชาชนต่อการเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569” ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อสะท้อนความจริงทางการเมืองจากเสียงของประชาชน โดยการทำโพลของสถาบันยึดหลักความเป็นกลาง เป็นจริง และเป็นประโยชน์ ไม่มุ่งชี้นำการเมือง แต่ทำหน้าที่รับฟังความคิดเห็นของประชาชน เพื่อเป็นฐานข้อมูลเชิงวิชาการสำหรับนักการเมือง พรรคการเมือง นักวิชาการ และสาธารณชน ในการทำความเข้าใจความรู้สึกและความคาดหวังของสังคมอย่างรอบด้าน
การสำรวจดังกล่าวดำเนินการระหว่างวันที่ 26–29 ธันวาคม 2568 จากประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไปทั่วประเทศ จำนวน 2,000 ตัวอย่าง ผลสำรวจพบว่า ภาพรวมประชาชนไทยมีความพร้อมต่อการเลือกตั้งอยู่ในระดับค่อนข้างสูง โดยได้คะแนนเฉลี่ย 7.81 จาก 10 คะแนน ขณะที่ด้านความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเลือกตั้งอยู่ในระดับสูงถึง 8.46 คะแนน สะท้อนว่าประชาชนมีความรู้เกี่ยวกับระบบและกระบวนการเลือกตั้งเป็นอย่างดี
อย่างไรก็ตาม ด้านทัศนคติต่อการเลือกตั้ง โดยเฉพาะประเด็นความสุจริตและเที่ยงธรรม กลับได้คะแนนไม่สูงนัก และด้านการมีส่วนร่วมทางการเมืองมีคะแนนต่ำที่สุดที่ 7.18 คะแนน สะท้อนว่าประชาชนแม้จะพร้อมใช้สิทธิ แต่ยังไม่มั่นใจว่าการเลือกตั้งจะยุติธรรม และยังไม่รู้สึกเป็นเจ้าของกระบวนการทางการเมืองอย่างแท้จริง
เมื่อพิจารณาในเชิงพื้นที่ พบว่าความพร้อมต่อการเลือกตั้งมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยกรุงเทพมหานครมีคะแนนความพร้อมสูงสุดที่ 8.81 คะแนน รองลงมาคือภาคตะวันออก 8.35 คะแนน และภาคกลาง 8.19 คะแนน ขณะที่ภาคเหนือได้ 7.85 คะแนน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 7.39 คะแนน และภาคใต้ 7.36 คะแนน สะท้อนว่าพื้นที่เมือง ศูนย์กลางเศรษฐกิจ และพื้นที่ที่เข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้ง่าย มีความตื่นตัวทางการเมืองมากกว่าพื้นที่อื่น
ในประเด็นความเชื่อมั่นต่อความสุจริตและเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง ผลสำรวจพบความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่อย่างชัดเจน โดยประชาชนในกรุงเทพมหานครมีระดับความเชื่อมั่นสูงสุดที่ 8.41 คะแนน ขณะที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือได้เพียง 5.63 คะแนน และภาคใต้ต่ำสุดที่ 4.30 คะแนน สะท้อนว่าความเชื่อมั่นต่อระบบเลือกตั้งไม่ได้ขึ้นอยู่กับระดับความพร้อมเพียงอย่างเดียว แต่ผูกโยงกับประสบการณ์และการรับรู้ต่อความเป็นธรรมของกระบวนการเลือกตั้ง โดยเฉพาะบทบาทของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง ในสายตาประชาชนต่างพื้นที่
ขณะเดียวกัน ผลสำรวจยังพบว่า ความกล้าในการรายงานการทุจริตเลือกตั้งของประชาชนมีระดับสูงกว่าความเชื่อมั่นต่อระบบ โดยกรุงเทพมหานครมีคะแนนความกล้ารายงานสูงถึง 9.19 คะแนน ขณะที่ภาคใต้ได้ 6.13 คะแนน และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 5.80 คะแนน สะท้อนว่าประชาชนในบางพื้นที่ยังไม่มั่นใจว่าการร้องเรียนจะปลอดภัยหรือก่อให้เกิดผลอย่างเป็นธรรม อันเนื่องมาจากความกังวลเรื่องอิทธิพลในพื้นที่
ศูนย์ KPI Poll สรุปว่า ประชาชนไทยพร้อมสำหรับการเลือกตั้งแล้วในทุกภูมิภาค ความท้าทายสำคัญจึงไม่ใช่การกระตุ้นให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิ แต่เป็นการเร่งฟื้นฟูความเชื่อมั่นต่อความสุจริตและเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง โดยเฉพาะในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พร้อมเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการเชิงรุก เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่าการร้องเรียนทุจริตเป็นกระบวนการที่ปลอดภัยและเห็นผลจริง รวมถึงให้ความสำคัญกับกลุ่มเกษตรกรและผู้มีรายได้น้อย เพื่อลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางการเมืองและเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างยั่งยืน