เสียงเอกฉันท์! ชาวต้นม่วงค้านโรงงานก่อมลภาวะเด่นชัย แต่เหมือนรัฐเร่งฟอกขาวให้กลุ่มทุน

แพร่ - ชาวต้นม่วง เด่นชัย วิจารณ์เหมือนรัฐเร่งฟอกขาวโรงงานปล่อยมลพิษ ใช้ไม้สักมาแปรรูปทำผลิตภัณฑ์ไม้อัดแท่งชีวมวล..เผยนายอำเภอดึงป่าไม้ ฯลฯ เข้าตรวจ บอกทั้งโรงงานมีแค่ไม้จามจุรีอย่างเดียว-สุดสะอาด ชาวบ้านสุดทนหลังต้องอยู่กับฝุ่นควันมานาน 2 ปี ยกมือค้านเทศบาลฯ ออกใบอนุญาตกิจการปลอดภัยกันทั้งห้องประชุม


นายชัยชาญ มีมาก นายกเทศมนตรีตำบลปงป่าหวาย ได้เปิดเวทีประชุมชาวบ้านหมู่ที่ 1 บ้านต้นม่วง ต.ปงป่าหวาย อ.เด่นชัยจ.แพร่ ที่วัดอัมพวันวนาราม ภายในชุมชนหมู่ที่ 1 เมื่อวันที่ 24 ก.พ. 69 โดยแจ้งต่อประชาชนที่เข้าร่วมราว 100 คน ว่า โรงงานได้ยื่นคำขอใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (แบบ อภ.2 ) ซึ่งทางโรงงานจะต้องออกใบอนุญาตให้ตามระเบียบภายใน 30 วัน จึงได้ขอความคิดเห็นชาวบ้าน และต้องการให้ชาวบ้านเห็นชอบ

ปรากฏว่าชาวบ้านที่เข้าร่วมประชุมไม่เห็นด้วยกับแนวทางของเทศบาลตำบลปงป่าหวาย เนื่องจากโรงงานดำเนินการฝ่าฝืนกฎหมายมาโดยตลอด ทั้งกฎหมายอุตสาหกรรม กฎหมายผังเมือง กฎหมายป่าไม้ โดยเฉพาะการนำไม้ผิดประเภทเข้ามาใช้ในโรงงานคือสาเหตุสำคัญทำให้เกิดมลภาวะ รวมทั้งกฎหมายสาธารณสุขและการควบคุมกิจการที่เกิดอันตรายต่อสุขภาพ ซึ่งเป็นหน้าที่ของท้องถิ่น

เมื่อเทศบาลฯ พยายามออกใบอนุญาตกิจการที่มีอันตรายต่อสุขภาพ (แบบ อภ.2) ทำให้ชาวบ้านไม่เห็นด้วยจึงพากันยกมือคัดค้านทั้งห้องประชุม


ทั้งนี้ ชาวบ้านต้นม่วงสะท้อนว่าต้องเผชิญกับมลภาวะทางอากาศ ฝุ่น หมอกควัน PM 2.5 เสียง ตลอดทั้งวันทั้งคืน และการจราจรที่มีรถบรรทุกผ่านหมู่บ้านทำให้เกิดความไม่ปลอดภัยมานานกว่า 2 ปี แม้แจ้งผ่านผู้นำ และผู้บริหารโรงงานมาอย่างต่อเนื่อง ให้โอกาสปรับปรุง มีการประชุมร่วมกันในวันที่ 3 ธันวาคม 2566 เริ่มทำการปรับปรุงครั้งที่ 1 ใช้เวลาถึงวันที่ 3 ธันวาคม 2566-30 มิถุนายน 2567 ระยะเวลา 7 เดือน โรงงานไม่ได้เปลี่ยนแปลง ยังคงปล่อยมลภาวะเหมือนเดิม

ชาวบ้านได้พยายามเรียกร้องให้ทำการปรับปรุงครั้งที่ 2 โดยมีการทำ MOU ความร่วมมือในการแก้ปัญหา ซึ่งโรงงานมีการลดกำลังการผลิต วันที่ 8 พฤศจิกายน 2568 ทางอุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ได้เข้ามาตรวจวัดมลภาวะจากโรงงาน แต่ไม่ตรวจเอง กลับใช้ผลตรวจของโรงงาน ซึ่งมีค่าระดับ “ปลอดภัย”

ต่อมาโรงงานก็ยังไม่แก้ไขมลภาวะ แต่เพิ่มกำลังการผลิตมาเหมือนเดิม โดยอ้างว่าการปรับปรุงจะนำไปสู่ปัญหาขาดทุน ไม่สามารถหยุดหรือลดกำลังการผลิตได้

ขณะที่ชาวบ้านหมู่ 1 รอบๆ โรงงานในรัศมี 100-600 เมตร มีผู้ป่วยมากกว่า 20 คนแล้ว หลายคนแพทย์แนะนำให้ย้ายบ้านออกไปอยู่นอกพื้นที่มลภาวะรุนแรง กระทั่งเข้าร้องผ่านศูนย์ดำรงธรรมอำเภอเด่นชัย ทำให้นายสมชัย เลิศประสิทธิพันธ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ เดินทางไปตรวจสอบด้วยตนเอง ก่อนออกคำสั่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบโรงงาน

โดยแต่งตั้งนายชัยสิทธิ์ ชัยสัมฤทธิ์ผล รองผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ เป็นประธานฯตรวจสอบ เทศบาลตำบลปงป่าหวาย ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ อุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ โยธาธิการและผังเมืองจังหวัดแพร่ และสาธารณสุขจังหวัดแพร่ เป็นคณะทำงาน ยังคงให้การยืนยันว่าโรงงานปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ แม้แต่มลภาวะก็ไม่มีเป็นโรงงานสะอาด

แต่ชาวบ้านพบว่าโรงงานได้ขออนุญาตประกอบกิจการโรงงาน ตามข้อ 34 (4 ) กับอุตสาหกรรมจังหวัดแพร่ อนุญาตให้ผลิตชิ้นไม้สับจากไม้ยางพาราและไม้ที่ปลูกขึ้นเองโดยเฉพาะ 13 ชนิด ตามมติคณะรัฐมนตรีเพื่อการจำหน่าย แต่พบว่าโรงงานแห่งนี้ใช้ไม้สักเข้าป้อนโรงงานมาโดยตลอด ทั้งวัตถุดิบทำเชื้อเพลิงและไม้บดอัดทำ “ชีวมวลอัดแท่ง” ซึ่งมีขั้นตอนการประกอบกิจการที่เกินกว่าใบอนุญาต

เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2566 หลังจากเกิดมลภาวะจนชาวบ้านออกมาประท้วง โรงงานได้ทำการขออนุญาตตั้งโรงงานแปรรูปไม้โดยใช้เครื่องจักร ที่สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ ออกใบอนุญาตให้บริษัท กรีนเทอมินัล จำกัด (โดยนายอัครเดช นิลจำรัส กรรมการผู้จัดการ) ลงนามอนุญาตโดยนายปรีชา โตมี ทสจ.แพร่ ในขณะนั้น ซึ่งใบอนุญาตดังกล่าวสอดคล้องกับการขออนุญาตจากกรมอุตสาหกรรมโรงงาน ให้นำไม้ซึ่งเป็นวัตถุดิบป้อนโรงงานได้เพียงไม้ยางพารา และไม้ปลูกเองใน 13 ชนิดเท่านั้น ในจำนวนนี้ไม่มี “ไม้สัก”แต่อย่างใด


การที่โรงงานเลือกที่จะตั้งโรงงานในหมู่ที่ 1 ต.ปงป่าหวาย เนื่องจากในบริเวณนี้มีอุตสาหกรรมขนาดย่อมแปรรูปไม้สักจำนวนมาก ทั้งใน ต.ปงป่าหวายและพื้นที่ใกล้เคียง จึงมีขี้เลื่อย และเศษไม้สักเหลืออย่างมหาศาล เป็นวัตถุดิบเข้าป้อนโรงงาน มานานกว่า 2 ปีที่โรงงานแห่งนี้ใช้วัตถุดิบที่เป็นไม้สัก (ไม้นอกคำขออนุญาต) เข้าป้อนโรงงานมาอย่างต่อเนื่อง และชาวบ้านมั่นใจว่ากระบวนการทำงานของโรงงานเป็นตัวก่อมลพิษให้ชุมชน

จนวันที่ 20 มกราคม 2569 นายประจักษ์ จินดาจำรูญ นายอำเภอเด่นชัย ได้สั่งการให้เจ้าหน้าที่สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จังหวัดแพร่ นำโดยนายคมสัน ดอยลอม เข้าตรวจสอบโรงงาน ปรากฏว่ามีการเก็บไม้สักออกจากโรงงาน และได้นำไม้จามจุรีหรือไม้ฉำฉา มากองที่ลานกองวัตถุดิบเพียง 1 คันรถ

จากนั้นได้ทำการบันทึกไว้เป็นหลักฐานในวันดังกล่าว ว่าเจ้าหน้าที่สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ โดยนายคมสัน ดอยลอม เจ้าหน้าที่ป่าไม้ชำนาญงาน ทสจ.แพร่ ได้ร่วมกันตรวจสอบโรงงาน พบไม้กองอยู่เพียง 1 กองเป็นเศษไม้จามจุรี เป็นไม้ที่ระบุในใบอนุญาต ไม่พบว่ามีไม้ชนิดอื่นวางกองอยู่ในโรงงาน ไม่พบการกระทำผิดกฎหมายว่าด้วยการป่าไม้แต่อย่างใด จึงลงนามร่วมกัน คือ นายศักดา พรมเลิศ ผู้จัดการโรงงาน ผู้นำตรวจสอบ นางมินตรา เวียงทอง ผู้ใหญ่บ้านต้นม่วง ผู้ร่วมตรวจสอบ และนายคมสัน ดอยลอม เป็นหัวหน้าเจ้าพนักงานลงนามร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านตั้งข้อสังเกตว่า กองไม้ดังกล่าวไม่สอดคล้องกับขนาดของโรงงานที่ต้องการวัตถุดิบจำนวนมาก การเข้าตรวจสอบดังกล่าวชาวบ้านมั่นใจว่า ระบบราชการตั้งแต่นายอำเภอเด่นชัย เจ้าหน้าที่ ทสจ.แพร่ รวมถึงเทศบาลฯ จงใจฟอกขาวให้กับโรงงาน