มั่นใจโครงการ “รวมหนี้” ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตครูดีขึ้น ขอนแก่นทำสำเร็จเป็นโมเดลช่วยครูทั่วไทย

ศูนย์ข่าวขอนแก่น - ครูบำนาญขอนแก่นฝากความหวังการแก้ปัญหาหนี้ครูไว้กับโครงการรวมหนี้ โอนหนี้เงินกู้ครูบำนาญ/หนี้แบงก์ออมสินรวมไว้กับหนี้สหกรณ์ฯ ก้อนเดียว โอดหลังปลดเกษียณเหลือเงินเข้าบัญชีแทบไม่พอค่ากินค่าอยู่ แม้ปรับโครงสร้างหนี้แล้วก็ยังแบกภาระดอกเบี้ยที่สูงเวอร์ อย่างไรก็ตาม โครงการรวมหนี้ยังรันต่อไม่ได้ เหตุติดปัญหาระเบียบสหกรณ์ฯ แต่หากปลดล็อกได้เมื่อไหร่จะกลายเป็นโมเดลแก้หนี้ให้ครูทั่วประเทศ


ปัญหา “หนี้ครู” เป็นปัญหาอมตะ จะผ่านมากี่รัฐบาลกี่นายกฯ ก็ไม่เคยแก้ได้สำเร็จ ได้เห็นบรรดาพ่อพิมพ์แม่พิมพ์ของชาติออกมาโอดครวญเรียกร้องให้รัฐบาลช่วยแก้หนี้ ลดหนี้ ชะลอหนี้ ลดดอกโน่นนั่นนี่มาเป็นระยะ แม้ยุคทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกฯ จะทุ่มเพิ่มเงินตอบแทนให้แล้วมากโข แต่ท้ายสุดก็เข้าอีหรอบเดิม คือเงินไม่พอใช้ถูกตัดใช้หนี้สหกรณ์ฯ หนี้แบงก์ออมสินแทบไม่เหลือ และสาเหตุหลักที่ไม่มีทางแก้ปัญหานี้ได้ เพราะครูส่วนใหญ่กู้ดะ-กู้เต็มเพดาน กู้เกินความจำเป็น...ทำให้เหลือเงินใช้จริงหลังถูกหักหนี้เน้อย

ล่าสุด ที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น (สพม.ขอนแก่น) ตัวแทนคณะทำงานแก้ไขปัญหาหนี้สินครูในแต่ละเขตพื้นที่ฯ ได้ร่วมกันให้ข้อมูลความคืบหน้า “โครงการรวมหนี้ครู” ต่อสื่อมวลชน ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงยุติธรรม และสถาบันการเงิน


นางนวรัตน์ ชูทุ่งยอ ผู้ประสานงานแก้ไขปัญหาหนี้ครูจังหวัดขอนแก่น ในนามชมรมพิทักษ์รักษ์สหกรณ์ครูขอนแก่น (ชพร.ชก.) เปิดเผยว่า ตัวแทนคณะครูบำนาญขอชื่นชมและขอบคุณผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาขอนแก่น เขต 1-5 และผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น ที่ดำเนินการตามนโยบายกระทรวงศึกษาธิการอย่างเคร่งครัด โดยยึดแนวทางการหักเงินเดือน เงินบำเหน็จ และเงินบำนาญเพื่อชำระหนี้ ภายใต้หลักการให้ครูมีเงินเหลือเพื่อการดำรงชีพไม่น้อยกว่า 30 เปอร์เซ็นต์

ทั้งนี้ สพฐ.ได้มีหนังสือด่วนที่สุด ที่ ศธ.04001/ว940 ลงวันที่ 21 มกราคม 2569 กำหนดแนวทางดังกล่าวอย่างชัดเจน ซึ่งจังหวัดขอนแก่นถือเป็นจังหวัดที่ปฏิบัติตามแนวทางได้อย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้ครูที่ประสบปัญหาหนี้สินสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้อง เป็นธรรม และเป็นไปตามระเบียบราชการ

กระทรวงศึกษาธิการได้บูรณาการความร่วมมือกับกระทรวงยุติธรรม กรมส่งเสริมสหกรณ์ ธนาคารออมสิน และสหกรณ์ออมทรัพย์ครูทั่วประเทศ เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาหนี้เชิงระบบอย่างยั่งยืน โดยใช้จังหวัดขอนแก่นเป็นจังหวัดนำร่อง ซึ่งเป็นการดำเนินงานที่ใช้งบประมาณไม่สูง แต่เห็นผลเชิงประจักษ์ ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตครูให้มีเกียรติ ศักดิ์ศรี และคุณค่า


สำหรับผลการดำเนินงานในพื้นที่ พบว่าจังหวัดขอนแก่นมีครูและบุคลากรทางการศึกษาเข้าร่วมโครงการรวมหนี้แล้วประมาณ 494 ราย บางเขตพื้นที่มีมูลค่าหนี้รวมกว่า 500 ล้านบาท และเมื่อรวมทั้งจังหวัดคาดว่ามูลค่าหนี้รวมอาจสูงถึงหลายพันล้านบาท ในอนาคตหากสามารถปรับโครงสร้างหนี้ รวมหนี้ไปไว้กับสหกรณ์ออมทรัพย์ครูที่เดียว เชื่อว่าครูจำนวนไม่น้อยจะมีเงินเหลือใช้จ่าย มีเงินออม และมีความสุขในการดำรงชีวิตมากขึ้น

ด้าน นางสุภิดา โนพันธ์ อดีตข้าราชการครูบำนาญ ระบุว่า การรวมหนี้จากธนาคารออมสินมาอยู่ที่สหกรณ์เพียงแห่งเดียวจะช่วยให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นอย่างชัดเจน ครูมีเงินใช้ตามเกณฑ์ 30 เปอร์เซ็นต์ ไม่มีปัญหาผู้ค้ำประกันได้รับผลกระทบ และช่วยฟื้นฟูศักดิ์ศรีในสังคม โดยส่วนตัวปัจจุบันเหลือหนี้เพียงออมสินและสหกรณ์ หลังจากสามารถปลดหนี้บำเหน็จได้แล้ว


ขณะที่ นายพงษ์พิทักษ์ ศิลปษา อดีตข้าราชการครูบำนาญ กล่าวว่า ปัญหาสำคัญในปัจจุบันคือข้อจำกัดด้านเพดานวงเงินกู้และสภาพคล่องของสหกรณ์ฯ ยังไม่เอื้อให้ทำได้ ทำให้ครูจำนวนมากยังไม่สามารถรวมหนี้ได้ แม้จะปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการที่กำหนดให้เหลือเงินดำรงชีพ 30 เปอร์เซ็นต์ก็ตาม หากสามารถรวมหนี้ภายนอกและภายในไว้ที่สหกรณ์ทางเดียว จะช่วยให้ครูบำนาญสามารถดำรงชีวิตได้โดยไม่เกิดปัญหาซ้ำซ้อน


นางอารีวรรณ วงชีแก้ว อดีตข้าราชการครูบำนาญ สะท้อนว่า ปัจจุบันธนาคารออมสินถือเป็นเจ้าหนี้รายใหญ่ของครู โดยเฉพาะโครงการเงินกู้สวัสดิการหลายรุ่น ส่งผลให้ครูจำนวนมากถูกฟ้องร้อง บังคับคดี และยึดทรัพย์ ไม่เพียงเฉพาะผู้กู้ แต่ยังรวมถึงผู้ค้ำประกัน ซึ่งเป็นปัญหาที่รุนแรงและส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก

ซึ่งครูส่วนใหญ่ไม่ได้ตั้งใจหลีกเลี่ยงการชำระหนี้ แต่เมื่อเกษียณอายุราชการ รายรับลดลง แม้จะพยายามปรับโครงสร้างหนี้และส่งเงินอย่างต่อเนื่อง ก็ยังไม่เพียงพอตามเงื่อนไขของเจ้าหนี้ ทำให้ภาระดอกเบี้ยเพิ่มสูงขึ้น จึงอยากให้ภาครัฐหาแหล่งเงินดอกเบี้ยต่ำมาสนับสนุนสหกรณ์ เพื่อรับโอนหนี้จากออมสิน และช่วยลดความเสี่ยงในการถูกฟ้องร้องของทั้งผู้กู้และผู้ค้ำประกัน

ตัวแทนครูและครูบำนาญย้ำตรงกันว่า โครงการแก้ไขปัญหาหนี้สินครูถือเป็นความหวังสำคัญของบุคลากรทางการศึกษา หากได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณและสภาพคล่องอย่างเพียงพอ จะสามารถขยายผลครอบคลุมครูทั้งระบบ และเป็นต้นแบบการแก้ปัญหาหนี้อย่างยั่งยืนในระดับประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งเตรียมขยายเครือข่ายครอบคลุม 20 จังหวัดต่อไป