ในสัปดาห์นี้ รัฐบาลพญาอินทรีภายใต้การนำของประธานาธิบดีทรัมป์ได้เคลื่อนไหวมาตรการที่มุ่งเน้นการคุ้มครองผลประโยชน์ของประเทศเป็นลำดับแรกภายใต้แนวคิด “อเมริกาต้องมาก่อน” (America First) สองด้านด้วยกัน โดยมาตรการหนึ่งไม่เกี่ยวกับจีน (ไม่มีผลบังคับใช้กับจีน) อีกมาตรการเกี่ยวกับจีน (โดยมุ่งหั่นอำนาจผูกขาดแร่ธาตุสำคัญของจีน)
กระทรวงต่างประเทศแห่งสหรัฐฯประกาศเมื่อวันพุธ (14 ม.ค.) ระงับการรับรอง “วีซ่าถาวร” (immigrant visa) ซึ่งเป็นวีซ่าสำหรับผู้ที่ต้องการย้ายถิ่นฐานไปอยู่ประเทศนั้นๆ อย่างถาวร โดยอ้างเหตุผลเพื่อลดภาระด้านภาษีของชาวอเมริกัน มาตรการดังกล่าวมีผลบังคับใช้ในวันที่ 21 ม.ค.นี้เป็นต้นไป
มาตรการฯนี้ครอบคลุมถึง 75 ประเทศ รวมทั้งไทย พันธมิตรของสหรัฐฯอย่างบราซิล รัสเซีย บังคลาเทศ เนปาล ปากีสถาน ภูฏาณ อียิปต์ จอร์แดน และคูเวต เป็นต้น
จากลิสต์รายชื่อประเทศที่โดนระงับวีซ่าถาวรชุดนี้ ไม่มี “จีน” ซึ่งเป็นคู่ปรับตัวเอ้ในสงครามการค้าของสหรัฐฯรวมอยู่ด้วย ทั้งที่ในปีที่แล้ว สหรัฐฯเพิ่งออกมาตรการจำกัดนักศึกษาต่างชาติที่ลงทะเบียนเรียนมหาวิทยาลัยฮาร์ฮาร์ด ซึ่งแหล่งข่าวทั่วไปชี้ว่ามาตรการฯนี้พุ่งเป้าไปที่นักศึกษาจีน ซึ่งฝ่ายจีนก็ได้แถลงโต้ตอบโดยชี้ว่าสหรัฐฯออกมาตรการจำกัดการพัวพันกับจีนและกีดกั้นจีนโดยการออกมาตรการตรวจสอบที่ไม่สมส่วนต่อคนสัญชาติจีนในสหรัฐฯ
ในวันเดียวกัน ทรัมป์ได้ออก “เส้นตาย 180 วัน” เพื่อคลายการผูกขาดแร่สำคัญ
อีกมาตรการที่ประกาศในวันเดียวกัน โดยสื่อจีน เซาท์ ไชน่า มอร์นิ่งโพสต์รายงานว่า ประธานาธิบดีทรัมป์ ได้อ้างอิงการใช้อำนาจพิทักษ์ความมั่นคงแห่งชาติ ส่งสัญญาณเตือนกลุ่มประเทศพันธมิตรและคู่ค้าทางการค้าเพื่อคลายการผูกขาดแร่ธาตุสำคัญของจีน พร้อมกับเตือนพวกซัพพลายเออร์ทั่วโลกให้มาเจรจาทำข้อตกลงเพื่อจัดซัพพลายแร่ที่เชื่อถือได้และมีความหลากหลายให้กับสหรัฐฯ มิฉะนั้นอาจต้องเผชิญอุปสรรคทางการค้าใหม่ ๆ รวมถึงมาตรการภาษีศุลกากร
ในประกาศที่ลงนามเมื่อวันพุธ(14 ม.ค.) ประธานาธิบดีทรัมป์ผู้ยึดแนวคิด “อเมริกาต้องมาก่อน” ระบุว่า การที่สหรัฐฯ ต้องพึ่งพาแร่ธาตุสำคัญที่ผ่านการแปรรูปจากต่างประเทศนั้น ถือเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงแห่งชาติ
พร้อมกับได้สั่งการให้ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ นาย เจมิสัน กรีเออร์ และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ นาย โฮเวิร์ด ลุตนิก เป็นผู้นำการเจรจาข้อตกลงใหม่หรือขยายข้อตกลงที่มีอยู่ เพื่อ “ปรับการนำเข้า” แร่ธาตุสำคัญที่ผ่านการแปรรูปและผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องจากแร่เหล่านี้ โดยทีมเจรจาจะต้องลุยงานฯนี้ภายใน 180 วัน เพื่อให้ได้ข้อตกลงที่มีผลบังคับใช้
