xs
xsm
sm
md
lg

ศาลโลกชี้ขาดพม่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญาจากเหตุกวาดล้างปี 60

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



รอยเตอร์ - ศาลสูงสุดของสหประชาชาติมีคำตัดสินในวันพฤหัสฯ (19) ว่าการสังหารผู้คนหลายพันคนและความรุนแรงทางเพศในวงกว้างโดยกองกำลังความมั่นคงของพม่าต่อประชากรชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมโรฮิงญาในปี 2560 ถือเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่รัฐสนับสนุน

คำตัดสินนี้ ที่เกิดขึ้น 7 ปี หลังจากแกมเบีย ประเทศที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมยื่นฟ้อง ถือเป็นครั้งที่ 4 นับตั้งแต่การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ของนาซี ที่ศาลระหว่างประเทศตัดสินว่าเป็นไปตามเกณฑ์ทางกฎหมายในการพิสูจน์การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ และยังถือเป็นครั้งแรกที่ศาลตัดสินให้รัฐรับผิดชอบต่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

“ศาลพบว่ากองกำลังความมั่นคงของพม่าได้สังหารพลเรือนชาวโรฮิงญาหลายพันคน ก่อเหตุความรุนแรงทางเพศเป็นวงกว้าง รวมถึงการใช้ความรุนแรงอย่างร้ายแรงต่อเด็ก และโจมตีชาวโรฮิงญาที่กำลังหลบหนี” ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะ ยูจิ อิวาซาวะ กล่าวระหว่างการอ่านคำตัดสิน

คณะผู้พิพากษาพบว่าสาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่าได้กระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อกลุ่มชาวโรฮิงญาในรัฐยะไข่ตอนเหนือ

สำหรับชาวโรฮิงญา 1.2 ล้านคน ที่ถูกบังคับให้ต้องลี้ภัยอาศัยอยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยค็อกซ์ บาซาร์ ในบังกลาเทศ การตัดสินดังกล่าวถือเป็นช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์ของความจริงและการพิสูจน์ความถูกต้อง นักรณรงค์เคลื่อนไหวชาวโรฮิงญา กล่าว

“เป็นเวลาหลายทศวรรษ กองทัพพม่าพยายามลบอัตลักษณ์ของเรา ปฏิเสธการมีอยู่ของเรา และเพิกเฉยต่อความทุกข์ทรมานของเรา” วาย วาย นู ผู้อำนวยการบริหารเครือข่ายสันติภาพสตรีและอดีตนักโทษการเมือง กล่าว

“จากการพบว่าพม่ากระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ คำสั่งให้รับประกันการไม่ทำซ้ำ และสั่งให้ชดเชยความเสียหาย ศาลสูงสุดของโลกได้ทำลายคำโกหกที่รัฐสนับสนุนอย่างถาวร” วาย วาย นู กล่าว

รัฐบาลพม่าที่ปฏิเสธการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ โดยระบุว่ากองกำลังพม่ากำลังต่อสู้กับการก่อความไม่สงบ ไม่ได้ตอบสนองต่อคำร้องจากรอยเตอร์ที่ขอความคิดเห็นเกี่ยวกับคำตัดสินนี้

คณะผู้พิพากษายังพบว่ากองทัพพม่าได้ดำเนินการประหารชีวิตผู้ชายและเด็กชายจำนวนมาก ก่อเหตุข่มขืนและใช้ความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวางต่อหญิงโรฮิงญา และเผาทำลายหมู่บ้านหลายร้อยแห่งระหว่างปฏิบัติการที่เรียกว่าการกวาดล้าง กองทัพยังได้เผยแพร่คำพูดที่สร้างความเกลียดชังที่มุ่งเป้าไปที่ประชากรชาวโรฮิงญาด้วย

ทั้งนี้ คำตัดสินของศาลถือเป็นสิ้นสุดและไม่สามารถอุทธรณ์ได้

การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์นั้นเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ยากในศาลระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นเพราะอัยการต้องพิสูจน์ให้เห็นถึงเจตนาเฉพาะในการทำลายกลุ่มพลเมือง ชาติพันธุ์ เชื้อชาติ หรือศาสนา ทั้งหมดหรือบางส่วน

คำตัดสินของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ หรือศาลโลก คาดว่าจะส่งผลกระทบในวงกว้างเกินกว่ากรณีของพม่า ที่รวมถึงคดีของแอฟริกาใต้ในปี 2566 ที่กล่าวหาอิสราเอลฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในฉนวนกาซา

การตัดสินใจครั้งสำคัญครั้งแรกของศาลในรอบกว่าทศวรรษเกี่ยวกับการใช้อนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงโทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ จะถูกวิเคราะห์ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย เพื่อหาเบาะแสว่าคณะผู้พิพากษาประเมินความรับผิดชอบของรัฐในการกระทำความผิดทางอาญาระหว่างประเทศที่ถูกกล่าวหาอย่างไร

ในชัยชนะทางกฎหมายครั้งสำคัญสำหรับแกมเบีย ศาลพบว่ารัฐต้องรับผิดชอบต่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ที่เป็นผลมาจากการโจมตีทางทหารที่ขับไล่ชาวมุสลิมโรฮิงญาอย่างน้อย 700,000 คน ออกจากพม่า ประเทศที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ศาลได้นำตัวเลขจากคณะทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงของสหประชาชาติ ที่ระบุว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 10,000 คน ในระหว่างปฏิบัติการที่เรียกว่าการกวาดล้างมาใช้ โดยระบุว่าตัวเลขดังกล่าวมีหลักฐานสนับสนุน 

คณะผู้พิพากษา 15 คน กล่าวว่า ข้อสรุปที่สมเหตุสมผลเพียงข้อเดียวที่จะสามารถอธิบายการกระทำของพม่าได้คือ เจตนาที่จะทำลายกลุ่มประชากรที่ได้รับการคุ้มครอง ซึ่งก็คือประชากรโรฮิงญาในรัฐยะไข่ทางตอนเหนือ ซึ่งตรงตามเกณฑ์ทางกฎหมายสำหรับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

ศาลกล่าวว่าพม่ามีพันธะที่จะต้องชดเชยชาวโรฮิงญาสำรหรับการละเมิดที่ได้กระทำไว้ ซึ่งจะกำหนดในภายหลัง และศาลยังระบุว่าพม่าต้องอนุญาตให้ชาวโรฮิงญาที่พลัดถิ่นจากการกระทำที่ผิดกฎหมายของพม่า สามารถกลับไปยังที่อยู่อาศัยของตนได้อย่างปลอดภัยและมีศักดิ์ศรี  

เจมส์ โกลด์สตัน ผู้อำนวยการบริหารของ Open Society Justice Initiative กล่าวว่า ด้วยแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นต่อกฎหมายระหว่างประเทศและสถาบันที่ยึดมั่นในกฎหมายนั้น คำตัดสินนี้แสดงให้เห็นถึงบทบาทที่สำคัญของพวกเขา ในการสร้างความจริง กำหนดความรับผิดชอบ และปกป้องคุณค่าที่ผูกพันความเป็นมนุษย์ร่วมกัน

ก่อนหน้านี้ ศาลระหว่างประเทศเคยรับรองการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เพียงแค่เหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในรวันดาปี 2537 การสังหารหมู่ที่ซเรเบรนิซาในบอสเนีย ปี 2538 และความโหดร้ายของเขมรแดงในกัมพูชาในช่วงปลายทศวรรษ 1970 เท่านั้น

แม้คำตัดสินของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ ที่ทำหน้าที่ระงับข้อพิพาทระหว่างรัฐและตัดสินการละเมิดสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่ถูกกล่าวหาจะเป็นที่สิ้นสุด แต่ศาลกลับมีทางเลือกในการบังคับใช้คำตัดสินที่จำกัดมาก แตกต่างไปจากศาลอาญาระหว่างประเทศ ที่ดำเนินคดีกับบุคคลในข้อหาอาชญากรรมสงคราม อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ และสามารถลงโทษจำคุกได้.