ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ อาจกำลังเฉลิมฉลองชัยชนะจากข้อตกลงการค้าใหม่กับกรุงเทพฯแล้ว แต่เซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ รายงาน ขณะเดียวกันนั้น เหล่าเกษตรกรและภาคอุตสาหกรรมของไทย กลับเป็นกังวลต่อกรณีที่ผู้นำของอเมริการายนี้ประกาศชัยชนะก่อนที่จะมีการตกลงประนีประนอมกันอย่างแท้จริง
ถ้อยแถลงร่วมว่าด้วยการค้าต่างตอบแทน ซึ่ง ทรัมป์ ลงนามร่วมกับนายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกุล ของไทย นอกรอบการประชุมสุดยอดอาเซียนที่กรุงมะนิลาเมื่อคืนวันอังคาร(17พ.ย.) ยังไม่ถือเป็นข้อตกลงที่เป็นทางการ แต่มันทำให้ผู้ผลิตในประเทศ รู้สึกไม่สบายใจ ว่าได้มีการให้คำมั่นสัญญาในหลักการอะไรไปแล้วบ้าง เกี่ยวกับการเปิดทางให้สินค้าภาคการเกษตรจากสหรัฐฯเข้ามาจำหน่าย รวมถึงการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์ต่างๆ ตามรายงานของเซาต์ไขนามอร์นิงโพสต์
"กรุงเทพฯจะยกเลิกภาษีทั้งหมดสำหรับสินค้าส่งออกจากสหรัฐฯ และขจัดอุปสรรคทางการค้าที่มิใช่ภาษีจำนวนมาก ซึ่งครอบคลุมถึงยานยนต์ อุปกรณ์ทางการแพทย์ เวชภัณฑ์ เอทานอล และสัตว์ปีกจากสหรัฐฯ" ทรัมป์ กล่าวระหว่างเข้าร่วมการประชุมอาเซียนในวันสุดท้าย
ทรัมป์กล่าวอ้างว่าไทยตกลงที่จะซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ(ราว 88,000 ล้านบาท) ซึ่ง "ทำให้เกษตรกรของเรามีความสุขมาก" พร้อมเสริมว่ายังต้องมีการเจรจากันอีกไม่กี่สัปดาห์ก่อนที่จะสามารถลงนามในข้อตกลงฉบับสมบูรณ์
ส่วนนายอนุทิน กล่าวระหว่างพบปะกับทรัมป์ ว่า "เราได้บรรลุข้อสรุปที่เป็นสาระสำคัญในการเจรจาแล้ว" พร้อมเสริมว่า “ยังเหลือรายละเอียดอีกเล็กน้อยที่ต้องจัดการ แต่ผมมั่นใจว่าข้อตกลงดังกล่าวจะพร้อมให้เราลงนามในเร็วๆนี้"
อย่างไรก็ตามในวันพุธ(18พ.ย.) รัฐบาลไทยต้องออกมาชี้แจงว่าอัตราภาษีศุลกากรยังอยู่ระหว่างรอการอนุมัติทางกฎหมายขั้นสุดท้าย โดยที่นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีพาณิชย์กล่าวว่าการร่างกฎหมายเพียงอย่างเดียวจะใช้เวลาประมาณ 2 เดือน ตามด้วยการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี การปรึกษาหารือกับประชาชน และการอนุมัติของรัฐสภา
ในข้อความบนสื่อสังคมออนไลน์ที่โพสต์โดยทำเนียบรัฐบาล นายอนุทินกล่าวว่าภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ ยังไม่ได้ถูกยกเลิกไป และระบุว่าถ้อยแถลงร่วมกับทรัมป์นั้น "ให้ความสำคัญกับประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการชาวไทยเป็นอันดับแรก"
อย่างไรก็ตามเซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ รายงานอ้างนักวิเคราะห์มองว่าถ้อยแถลงจากกรุงเทพฯ ดูเหมือนจะเป็นความพยายามลดทอนน้ำหนักคำกล่าวอ้างของทรัมป์ แต่ไทยก็เช่นเดียวกับคู่ค้ารายอื่น ๆ ของสหรัฐฯ ที่ยังคงต้องรับมือกับมาตรการภาษีศุลกากรของสหรัฐฯ รวมถึงรูปแบบการเจรจาที่แข็งกร้าวของทรัมป์
เมื่อปีที่แล้ว ทรัมป์ ขู่ว่าจะเรียกเก็บภาษีนำเข้าจากไทยในอัตรา 36% ซึ่งต่อมาได้ปรับลดลงเหลือ 19% ก่อนที่คำตัดสินของศาลสูงสุดสหรัฐฯ ในเดือนกุมภาพันธ์จะทำให้มาตรการเรียกเก็บภาษีฉุกเฉินดังกล่าวเป็นโมฆะ ปัจจุบัน สินค้าไทยที่ไม่ได้รับการยกเว้นต้องเผชิญกับการเรียกเก็บภาษีนำเข้าเพิ่มเติมจากสหรัฐฯ ในอัตรา 12.5% ซึ่งเริ่มมีผลบังคับใช้ในเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ขณะที่ฝ่ายไทยต้องการให้มีการปรับลดอัตราภาษีดังกล่าวลงเหลือ 10% เพื่อให้เท่าเทียมกับคู่แข่งในภูมิภาคเดียวกัน
จากข้อมูลการค้าของสหรัฐฯ พบว่าอเมริกาเป็นตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของไทย โดยในช่วง 9 เดือนแรกของปีนี้ สหรัฐฯได้นำเข้าสินค้าจากไทยคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 1 ใน 4 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมดของไทย และในปีที่แล้ว สหรัฐฯ มียอดขาดดุลการค้ากับไทยเพิ่มขึ้นเป็น 71,700 ล้านดอลลาร์
นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่าช่องว่างที่ขยายกว้างขึ้นนี้ มีสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากการขนถ่ายสินค้าจีนผ่านประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งนี้
รายงานของเซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ อ้างความเห็นของดร. นณริฏ พิศลยบุตร นักวิชาการจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ระบุว่า "ทางเลือกของประเทศไทยโดยพื้นฐานแล้วมีอยู่เพียง 2 ทาง คือการบรรลุข้อตกลง หรือการไม่มีข้อตกลงใดๆเลย หากไม่มีข้อตกลง ไทยก็จะไม่มีหนทางใดที่จะลดอัตราภาษีดังกล่าวลงได้"
ประเทศคู่แข่งในภูมิภาคอย่างมาเลเซีย อินโดนีเซีย และกัมพูชา ได้ลงนามในข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯไปแล้ว ซึ่ง ดร. นณริฏ กล่าวว่าจะส่งผลให้ไทยเสียเปรียบในการแข่งขัน "อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงนี้ไม่ได้มาฟรีๆ ไทยจะต้องเปิดตลาด ยอมรับมาตรฐานของสหรัฐฯ สำหรับผลิตภัณฑ์บางประเภท อาจต้องอนุญาตให้นำเข้าสินค้าที่มีความเสี่ยงสูงขึ้นบางรายการ และต้องซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้น ยังไม่มีความชัดเจนว่าภาคส่วนใดบ้างที่จะถูกเปิดเสรีภายใต้ข้อตกลงดังกล่าว และจะมีผลิตภัณฑ์ที่อ่อนไหวได้รับผลกระทบมากน้อยเพียงใด”
รายงานของเซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ แสดงความกังวลในสิ่งที่พวกเขาเรียกว่ามาตรฐานอาหารที่ต่ำกว่าเกณฑ์ในสหรัฐฯ ในนั้นรวมถึงการใช้สารเติมแต่งในอาหารสัตว์สำหรับสุกรบางชนิดที่กฎหมายสหรัฐฯอนุญาต แต่ประเทศไทยสั่งห้าม
เซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ อ้างคำกล่าวของ วรวุฒิ ศิริปุณย์ รองเลขาธิการสมาคมผู้เลี้ยงสุกรแห่งชาติ ระบุว่า "ในการเจรจาการค้าเมื่อรอบที่ผ่านมา ผลลัพธ์คือเราได้นำเข้าข้าวโพดจากเขาแทนเนื้อหมู แต่คุณภาพของข้าวโพดนั้นไม่ได้มาตรฐาน คราวนี้รัฐบาลไทยและหอการค้าไม่ได้หารือกับสมาคมของเราเลย เกี่ยวกับประเด็นที่จะนำไปเจรจากับสหรัฐฯ"
เขาบอกต่อว่าจุดยืนของสมาคมไม่สามารถต่อรองได้ พร้อมระบ "เราจะไม่ยอมรับผลิตภัณฑ์เนื้อหมูไม่ว่ารูปแบบใดก็ตามจากสหรัฐฯ เพราะว่ายังคงกังวลเกี่ยวกับกรณีที่พวกเขาใช้แรคโทพามีน
แรคโทพามีน ใช้กันอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ของสหรัฐฯ เพื่อเพิ่มน้ำหนักให้สุกรและวัว แต่มันถูกห้ามใช้ในหลายประเทศ เนื่องจากอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษย์
ในรายงานจองเซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ระบุว่า เกษตรกรไทยต้องดิ้นรนอย่างหนักอยู่ก่อนแล้วกับต้นทุนต่างๆที่สูงขึ้น หลังสงครามที่สหรัฐฯและอิสราเอลเปิดศึกกับอิหร่าน ผลักให้ราคาพลังงานและสินค้าโภคภัณฑ์พุ่งสูง ซึ่งทำให้ราคาทุกๆอย่าง ตั้งแต่ค่าขนส่งไปจนถึงปุ๋ย สูงขึ้นเป็นเงาตามตัว
น้ำท่วมและเค้าลางภัยแล้งที่กำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งเชื่อมโยงกับปรากฏการณ์เอลนีโญที่ทวีความรุนแรงขึ้น คุกคามพืชผลและปศุสัตว์ ขณะเดียวกันภาคเกษตรกรรมที่มีอิทธิพลอย่างสูงของไทย ยังวิตกกังวลต่อการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นจากจีนและสหรัฐอเมริกาด้วย ตามรายงานของเซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์
สื่อแห่งนี้ชี้ว่าข้อตกลงทางการค้าฉบับสมบูรณ์อาจนำมาซึ่งความเสี่ยงทางการเมืองสำหรับอนุทิน ซึ่งกำลังเผชิญกับกลุ่มผู้ประท้วงที่มีจำนวนไม่มากนักแต่มีนัยสำคัญต่อรัฐบาลของเขา
ดร. นณริฏ คาดว่าจะเกิดการต่อต้านอย่างมากภายในประเทศไทย ต่อการเปิดตลาดให้แก่สินค้าจากสหรัฐฯ ในภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ "หนึ่งในความกังวลคือสุขภาพของประชาชน แม้ผลิตภัณฑ์จากสหรัฐฯ จะเป็นไปตามมาตรฐานการกำกับดูแลของสหรัฐฯ แล้วก็ตาม แต่ความแตกต่างในพฤติกรรมการบริโภคอาจทำให้จำเป็นต้องมีการประเมินความเสี่ยงสำหรับผู้บริโภคชาวไทยในรูปแบบที่แตกต่างออกไป"
เขาเน้นว่าโดยทั่วไปแล้ว คนไทยบริโภคเครื่องในสัตว์มากกว่าชาวอเมริกา อีกทั้งเครื่องในสัตว์ในทั้ง 2 ประเทศอาจมีระดับสารตกค้างจากสารเติมแต่งที่ใช้เลี้ยงปศุสัตว์แตกต่างกันอีกด้วย
นอกจากนี้ ดร. นณริฏ ให้ความเห็นกับเซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์ ปิดท้ายว่า การเปิดตลาดของไทยจะส่งผลกระทบต่อธุรกิจต่างๆที่ได้รับการปกป้องจากการแข่งขันมาเป็นเวลานาน "บางส่วนชี้ว่าบางภาคอุตสาหกรรมควรสงวนไว้ให้แก่ผู้ดำเนินกิจการชาวไทย แต่นักวิชาการบางคนอาจสนับสนุนให้มีการเปิดเสรีมากขึ้นโดยอ้างเหตุผลด้านประสิทธิภาพ"
(ที่มา:เซาต์ไชนามอร์นิงโพสต์)


