กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้ดำเนินมาตรการจำกัดการขายชิปปัญญาประดิษฐ์ (AI) ประสิทธิภาพสูงของสหรัฐฯ ให้เข้มงวดขึ้นในวันจันทร์ (16 พ.ย.) เพื่อตอบสนองต่อความกังวลที่เพิ่มมากขึ้นว่า บริษัทต่าง ๆ ในจีนและประเทศอื่น ๆ อาจอาศัยช่องโหว่ที่มีมานานเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดด้านการส่งออกของสหรัฐฯ
ภายใต้กฎระเบียบใหม่นี้ ลูกค้ากลุ่มศูนย์ข้อมูล (Data Center) ในอินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ ไทย และบราซิล จำเป็นต้องได้รับใบอนุญาตพิเศษจากกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ก่อนจึงจะสามารถซื้อชิป AI ประสิทธิภาพสูงจากบริษัทสหรัฐฯ อย่าง Nvidia หรือ AMD ได้ หลังจากในช่วงหลายปีที่ผ่านมาธุรกิจในประเทศเหล่านี้ได้สั่งซื้อชิปประสิทธิภาพสูงคิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ ซึ่งก่อให้เกิดความกังวลว่าชิปบางส่วนอาจถูกลักลอบนำเข้าไปยังจีนอย่างผิดกฎหมาย
กฎระเบียบดังกล่าวซึ่งออกโดยสำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง (Bureau of Industry and Security) ของกระทรวงฯ ยังกำหนดให้ลูกค้าของศูนย์ข้อมูลในต่างประเทศต้องขอใบอนุญาตในลักษณะเดียวกัน หากมีการจัดสรร “กำลังการประมวลผลในปริมาณมาก” ให้แก่บริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศจีน รัสเซีย คิวบา หรือประเทศอื่น ๆ ที่ถูกห้ามไม่ให้เข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงบางประเภทจากสหรัฐฯ
บริษัทในประเทศเหล่านี้ได้เปิดช่องให้ธุรกิจจีนสามารถเข้าถึงชิปปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ทันสมัยที่สุดได้จากระยะไกล ซึ่งเป็นการหลีกเลี่ยงกฎระเบียบที่ห้ามไม่ให้บริษัทจีนเข้าถึงชิปดังกล่าวภายในดินแดนจีนเอง
กฎระเบียบนี้ซึ่งในทางเทคนิคเรียกว่ากฎขั้นสุดท้ายชั่วคราว (interim final rule) ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงนโยบายครั้งสำคัญของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ซึ่งได้ชะลอการเพิ่มข้อจำกัดด้านชิปใหม่มาตลอดปีที่ผ่านมา การประกาศเมื่อวันจันทร์ (16) ชัดเจนว่าเป็นความพยายามจากฝ่ายบริหาร ทรัมป์ ในวงกว้าง โดยระบุว่ากฎดังกล่าว “เขียนขึ้นโดยและภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงการคลังและสภาความมั่นคงแห่งชาติ”
ผู้เชี่ยวชาญหลายคนชื่นชมการเปลี่ยนแปลงนี้ เนื่องจากมีข้อกังวลเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการบริษัท AI จีนสามารถใช้ชิปของอเมริกาจากระยะไกล
“มาตรการนี้เป็นก้าวที่ล่าช้ามานานแล้วในทิศทางที่ถูกต้อง เพื่อแก้ไขปัญหาจีนเข้าถึงศูนย์กลางการประมวลผลขนาดใหญ่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และที่อื่นๆ ได้จากระยะไกล” ไรอัน เฟดาซิอุค นักวิจัยจากมูลนิธิเพื่อการนวัตกรรมของอเมริกาซึ่งเน้นด้าน AI กล่าว
“การตัดสินใจนี้สะท้อนให้เห็นว่าฝ่ายบริหารของ ทรัมป์ ให้ความสำคัญอย่างจริงจังต่อความเสี่ยงด้านความมั่นคงแห่งชาติที่เกี่ยวกับการเข้าถึงพลังการประมวลผลของจีนที่เพิ่มขึ้น”
สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีกระทรวงการคลังสหรัฐฯ วิจารณ์กระทรวงพาณิชย์เมื่อสัปดาห์ที่แล้วที่ลังเลที่จะปิดช่องโหว่ในกฎหมายควบคุมการส่งออก และเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (13) เขากล่าวว่ามีเพียงกระทรวงพาณิชย์เท่านั้นที่มีอำนาจออกกฎระเบียบการส่งออกชิปใหม่
คริส แมคไกวร์ นักวิจัยอาวุโสของสภาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและที่ปรึกษาด้าน AI คนสำคัญในรัฐบาล โจ ไบเดน เรียกกฎระเบียบนี้ว่าเป็น “ย่างก้าวสำคัญไปข้างหน้า”
เขาโพสต์บน X ว่า การปรับปรุงครั้งนี้ “เป็นความพยายามอย่างจริงใจครั้งแรกที่จะปิดช่องโหว่ในกฎหมายควบคุมการส่งออกในรอบหนึ่งปีครึ่ง”
ในการพัฒนาและให้บริการระบบ AI แก่ลูกค้า บริษัทต่างๆ จำเป็นต้องมีพลังการประมวลผลจำนวนมหาศาล และชิป AI ของอเมริกา โดยเฉพาะจาก Nvidia และ AMD ก็ได้รับการยกย่องมานานแล้วว่าเป็นฮาร์ดแวร์ชั้นนำของอุตสาหกรรมในตลาด
บริษัทจีนถูกห้ามไม่ให้ซื้อชิปเหล่านี้โดยตรงมาตั้งแต่ปี 2022 ซึ่งเป็นช่วงที่รัฐบาล ไบเดน และ จีนา ไรมอนโด รัฐมนตรีกระทรวงพาณิชย์ในขณะนั้น ได้ออกมาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างเข้มงวด
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญหลายคนตั้งข้อสังเกตว่า บริษัท AI ของจีนได้เปลี่ยนไปใช้บริการหรืออาศัยศูนย์ข้อมูลที่ตั้งอยู่ในประเทศใกล้เคียงแทน ซึ่งรวมถึงประเทศทั้ง 5 แห่งที่ถูกระบุไว้ในกฎระเบียบใหม่เมื่อวันจันทร์ (16) ที่ผ่านมาการเข้าถึงผ่านช่องทางระยะไกลเช่นนี้ยังคงได้รับอนุญาตอยู่ แต่เมื่อกฎระเบียบใหม่นี้มีผลบังคับใช้ การเข้าถึงในลักษณะดังกล่าวจะถูกสั่งห้ามทันที
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีการขยายตัวอย่างรวดเร็วในการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลหรือ Data Center โดยองค์กรต่างๆ ในมาเลเซียและไทยได้ทุ่มเงินหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อจัดซื้อชิปจาก Nvidia
มีรายงานระบุว่า Megaspeed ซึ่งมีฐานอยู่ในสิงคโปร์และกำลังตกเป็นประเด็นถกเถียง—เนื่องจากมีข้อกล่าวหาเรื่องความเกี่ยวข้องระหว่าง เจนเซ่น หวง ผู้ร่วมก่อตั้ง Nvidia กับ อลิซ หวง อดีตผู้บริหารคนหนึ่งของบริษัท—ได้วางแผนที่จะให้ Alibaba และ ByteDance เช่าใช้ขีดความสามารถในการประมวลผลของตน
ทั้งนี้ กรณีอื้อฉาวที่เกี่ยวข้องกับ เจนเซ่น หวง และบทบาทของ อลิซ หวง ได้ทำให้ Megaspeed รวมถึงการดำเนินงานต่างๆ ของบริษัทกลายเป็นที่จับตามอง ซึ่งสร้างแรงกดดันให้กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ต้องดำเนินการบางอย่าง
กฎระเบียบฉบับนี้ยังเป็นการยกเลิกกฎด้าน AI ที่ออกในช่วงวันท้ายๆ ของรัฐบาลไบเดนอย่างเป็นทางการ โดยกฎดังกล่าวซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "กฎการแพร่กระจายเทคโนโลยี AI" (AI Diffusion Rule) มีความพยายามที่จะสร้างข้อกำหนดที่เข้มงวดในการออกใบอนุญาตสำหรับชิปที่ใช้ในงานด้าน AI ให้แก่ประเทศต่างๆ ทั่วโลก
รัฐบาล ทรัมป์ ได้ประกาศว่าจะไม่บังคับใช้กฎดังกล่าวตั้งแต่ช่วงที่เข้ารับตำแหน่งใหม่ๆ แต่ยังไม่ได้มีการยกเลิกกฎนี้อย่างเป็นทางการ จนกระทั่งถึงวันจันทร์ที่ผ่านมา (16)
ที่มา: NBC News


