MGR Online - สื่อมวลชนกัมพูชารายงานว่า กัมพูชาและไทยต่างแสดงการสนับสนุนกระบวนการประนอมภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) โดยทั้งสองประเทศเห็นพ้องต่อการนำมาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจบางประการมาใช้ ที่รวมถึงการยอมรับสิทธิของแต่ละฝ่ายในการออกคำแถลงต่อสาธารณะเพื่อปกป้องผลประโยชน์อันชอบธรรมของตน
ข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการประชุมคณะกรรมาธิการประนอมภายใต้ UNCLOS ครั้งที่ 2 ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 14-18 ตุลาคม ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ตามคำแถลงของกระทรวงการต่างประเทศกัมพูชา
คำแถลงระบุว่า หนึ่งในมาตรการที่ตกลงกันคือ ทั้งสองฝ่ายยอมรับว่าตนมีสิทธิในการออกคำแถลงเพื่อปกป้องสิทธิอันชอบธรรมของตน หรือเพื่อแก้ไขข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง หรือข้อมูลที่บิดเบือนข้อเท็จจริง
กัมพูชาและไทยยังคงยึดมั่นในจุดยืนของตนเกี่ยวกับการกำหนดเขตแดนทางทะเล แต่ในขณะเดียวกัน ยังคงมีความเห็นต่างในเรื่องวิธีการที่ทั้งสองประเทศควรใช้ในการสื่อสารถึงคำกล่าวอ้างและความเห็นต่างของตนในเวทีระหว่างประเทศ
คณะกรรมาธิการประนอมได้ตั้งข้อสังเกตว่า ข้อตกลงและมาตรการต่างๆ ที่กัมพูชาและไทยเคยตกลงไว้ก่อนหน้านี้ ยังไม่ได้มีการนำไปปฏิบัติอย่างเต็มที่ และได้มีการสนับสนุนให้ทั้งสองฝ่ายดำเนินการตามข้อตกลงและมาตรการที่มีอยู่ เพื่อช่วยสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการเจรจาอย่างสร้างสรรค์ภายใต้กระบวนการประนอม
สื่อกัมพูชายังรายงานว่า นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของไทย ที่เป็นตัวแทนของฝ่ายไทยในการประชุมครั้งนี้ ได้กล่าวว่ากระบวนการประนอมควรเน้นไปที่เรื่องการกำหนดเขตแดนทางทะเลภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเลเพียงอย่างเดียวเท่านั้น
นายสีหศักดิ์เปิดเผยว่าการหารือตลอดระยะเวลา 5 วันของการประชุม มุ่งเน้นไปที่ประเด็นทางกฎหมายและทางเทคนิค รวมถึงหลักการและหลักฐานที่สนับสนุนข้อเรียกร้องของแต่ละประเทศเกี่ยวกับไหล่ทวีปและเขตแดนทางทะเล
นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยังได้ขอให้ทั้งสองฝ่ายอธิบายถึงฐานทางกฎหมายของจุดยืนของตน เพื่อช่วยให้คณะกรรมาธิการสามารถพิจารณาข้อพิพาทดังกล่าวได้ พร้อมทั้งพิจารณามาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ ที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงความสัมพันธ์ทวิภาคีและป้องกันไม่ให้ความตึงเครียดทวีความรุนแรงขึ้น
กัมพูชายังรายงานอ้างคำกล่าวของนายสีหศักดิ์อีกว่า มาตรการที่เสนอยังรวมถึงการงดเว้นการกล่าวหาหรือการออกคำแถลงในเวทีระหว่างประเทศที่อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อกระบวนการประนอม ตลอดจนการหลีกเลี่ยงการกระทำที่อาจก่อให้เกิดการเผชิญหน้าระหว่างสองประเทศ โดยนายสีหศักดิ์ได้ยืนยันว่าฝ่ายไทยสนับสนุนมาตรการเหล่านี้ และระบุว่าไทยได้ปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าวมาโดยตลอด
นอกจากนี้ นายสีหศักดิ์ยังได้กล่าวถึงประเด็นที่กัมพูชายังคงวิพากษ์วิจารณ์ไทยในเวทีระหว่างประเทศ รวมถึงถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีฮุน มาเนต ในช่วงเวลาที่มีการประชุมคณะกรรมาธิการ โดยระบุว่าเรื่องดังกล่าวขึ้นอยู่กับฝ่ายกัมพูชา เพราะทั้งสองฝ่ายได้พูดคุยกันมาหลายครั้งแล้วว่าควรหลีกเลี่ยงการใช้เวทีระหว่างประเทศเพื่อโจมตีอีกฝ่าย
ทั้งนี้ กระทรวงการต่างประเทศของกัมพูชาได้เน้นย้ำถึงการยอมรับสิทธิของทั้งสองฝ่ายในการปกป้องผลประโยชน์อันชอบธรรมของตน รวมถึงการแก้ไขข้อมูลที่ไม่ถูกต้องหรือข้อมูลบิดเบือนผ่านการออกคำแถลงต่อสาธารณะ
กัมพูชายังอ้างว่า แม้ทั้งสองฝ่ายจะให้ความสำคัญกับการสื่อสารต่อสาธารณะในระดับที่ต่างกัน แต่ก็ไม่มีฝ่ายใดระบุว่ามาตรการที่ตกลงกันไว้นั้นห้ามไม่ให้ประเทศใดประเทศหนึ่งออกคำแถลงที่จำเป็นเพื่อปกป้องสิทธิอันชอบธรรมของตน
สื่อกัมพูชารายงานอ้างว่า นายสีหศักดิ์ได้ย้ำว่าศาลอนุญาโตตุลาการถาวร ที่ทำหน้าที่อำนวยความสะดวกในกระบวนการประนอมนั้น เป็นหน่วยงานที่แยกต่างหากจากศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ แม้ว่าทั้งสองสถาบันจะตั้งอยู่ที่อาคารสันติภาพ ในกรุงเฮก ก็ตาม
เขาชี้แจงว่ากระบวนการไกล่เกลี่ยไม่ใช่กระบวนการทางศาลที่มีผลผูกพัน แต่มีจุดประสงค์เพื่อช่วยให้คู่กรณีแสวงหาทางออกที่เป็นธรรมและสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ
ภายใต้ UNCLOS กระบวนการประนอมเป็นกลไกระงับข้อพิพาทที่คณะกรรมาธิการอิสระจะตรวจสอบประเด็นปัญหาและช่วยเหลือคู่กรณีในการแสวงหาทางออกที่ตกลงกันได้ ซึ่งแตกต่างจากคำวินิจฉัยหรือการตัดสินชี้ขาดที่มีผลผูกพัน คำแนะนำของคณะกรรมาธิการไม่ถือเป็นคำตัดสินทางศาลที่บังคับใช้
กัมพูชาเริ่มกระบวนการประนอมในเดือนมิถุนายน 2569 หลังจากเข้าร่วม UNCLOS ในเดือนมีนาคม กระบวนการประนอมทางทะเลแยกต่างหากจากคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม (JBC) ที่จัดการปัญหาการปักปันเขตแดนทางบก
รัฐบาลกัมพูชายืนยันว่าปัญหาเขตแดนทางบกควรได้รับการแก้ไขผ่านกลไกทวิภาคีที่มีอยู่ ในขณะที่ข้อพิพาทเขตแดนทางทะเลควรดำเนินการผ่านกระบวนการ UNCLOS
ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการประนอมมีกำหนดจัดการประชุมครั้งที่ 3 กับกัมพูชาและไทย ระหว่างวันที่ 24-27 พฤศจิกายน ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย.