ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯในวันอาทิตย์(24พ.ค.) เผยได้บอกกับคณะผู้แทนเจรจาของเขา อย่ารีบบรรลุข้อตกลงใดๆกับอิหร่าน ในขณะที่รัฐบาลของเขาดับความหวังหนึ่งวันก่อนหน้านี้ ว่าจะผ่าทางตันสงครามที่ยืดเยื้อมานาน ในทันทีทันใด
"การปิดล้อมเรือต่างๆของอิหร่านโดยสหรัฐฯในช่องแคบฮอร์มุซ จะยังคงดำเนินการเต็มกำลังและมีผลจนกว่าข้อตกลงจะบรรลุ ได้รับการรับรองและลงนาม" ทรัมป์เขียนบนทรูธโซเชียล "ทั้ง 2 ฝ่ายควรใช้เวลาของตนเองและทำมันให้ถูกต้อง" เขากล่าว
ยังไม่มีปฏิกิริยาตอบสนองจากรัฐบาลอิหร่าน แต่สำนักข่าวทาสนิม ซึ่งเชื่อมโยงกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน บอกว่าสหรัฐฯยังคงขัดขวางบางส่วนในว่าที่้ข้อตกลง ในนั้นรวมถึงข้อเรียกร้องให้ปล่อยเงินของเตหะรานที่ถูกอายัดไว้
หนึ่งวันก่อนหน้านี้ ทรัมป์บอกว่าวอชิงตันและอิหร่าน "ตกลงกันได้แล้วเป็นส่วนใหญ่" ในบันทึกความเข้าใจข้อตกลงสันติภาพ ที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งก่อนสงรามเริ่มต้นขึ้น เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ คิดเป็นสัดส่วน 20% ของอุปทานโลก
ทั้ง 2 ฝ่ายยังคงมีความเห็นต่างกันในประเด็นที่ยุ่งยากในหลายเรื่อง อย่างเช่นความทะเยอทะยานทางนิวเคลียร์ของอิหร่น สงครามของอิสราเอลในเลบานอนกับพวกนักรบฮิซบอลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากเตหะราน และข้อเรียกร้องของอิหร่านให้ปลดคว่ำบาตร และปล่อยเงินรายได้จากการขายน้ำมันหลายหมื่นล้านดอลลาร์ของอิหร่าน ที่ถูกอายัดไว้ในธนาคารต่างชาติ
เจ้าหน้าที่ระดับสูงในรัฐบาลทรัมป์บอกกับพวกผู้สื่อข่าวว่าจะยังไม่มีการลงนามในข้อตกลงหนึ่งใดในวันอาทิตย์(24พ.ค.) ระบุระบบอิหร่านไม่สามารถดำเนินการได้อย่างรวดเร็วเพียงพอ แต่เขาให้รายละเอียดล่าสุดของการเจรจา
แหล่งข่าวเจ้าหน้าที่ซึ่งไม่เปิดเผยชื่อรายนี้ บอกว่า อิหร่าน ตกลงในหลักการสำหรับเปิดช่องแคบฮอร์มุซ แลกกับการที่สหรัฐฯยกเลิกมาตรการปิดล้อมทางทะเล และกำจัดยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของเตหะราน
เขาอ้างว่าตามความเข้าใจของสหรัฐฯ ทาง อยาตอลเลาะห์ มอจตาบา คอเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ได้ให้การรับรองโครงร่างโดยรวมของข้อตกลงดังกล่าวแล้ว อย่างไรก็ตามยังไม่มีคำยืนยันจากอิหร่านและอธิบายเพิ่มเติมว่าอะไรคือการตกลงโดยหลักการ
พวกเจ้าหน้าที่สหรัฐฯกล่าวว่าวอขิงตันมีเป้าหมายแรกคือการเปิดช่องแคบอีกครั้งและยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ ส่วนเจรจาลงในรายละเอียดเกี่ยวกับมาตรการนิวเคลียร์คงจะใช้เวลาสักพัก
นอกจากนี้แล้วแหล่งข่าวยังปฏิเสธคำกล่าวอ้างที่เชื่อว่า อิหร่าน ไม่ยอมรับข้อเสนอกำจัดคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะความเข้มข้นสูง โดยชี้ว่า "คำถามในตอนนี้ก็คือ จะดำเนินการอย่างไร"
แหล่งข่าวอิหร่านบอกกับรอยเตอร์ว่าในขั้นต่อไปในอนาคต อาจพบทางออกที่เป็นไปได้ สำหรับคลี่คลายข้อพิพาทเกี่ยวกับคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะความเข้มข้นสูง ในนั้นรวมถึงการเจืองจางยูเรเนียมเสริมสมรรถนะเหล่านี้ ภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานเฝ้าระวังนิวเคลียร์ของสหประชาชาติ
ท่ามกลางคะแนนนิยมที่ดำดิ่ง อันเนื่องจากผลกระทบของสงครามที่มีต่อราคาพลังงานในสหรัฐฯ รายละเอียดของว่าที่ข้อตกลงที่ปรากฏตัวขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ ได้เรียกเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในวงกว้าง ในนั้นรวมถึงจาก ไมค์ ปอมเปโอ อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ และบรรดาสมาชิกสภาคองเกรสจากพรรคเดโมแครตหลายคน ที่ชี้ว่ามันแทบไม่ต่างอะไรกับข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 ที่เจรจาโดยอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบามา ซึ่ง ทรัมป์ ถอนสหรัฐฯออกจากข้อตกลงดังกล่าว ในสมัยแรกที่ดำรงตำแหน่ง
คริส ฟาน ฮอลเลน สมาชิกคณะกรรมาธิการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของวุฒิสภา จากพรรคเดโมแครต กล่าวว่ารายละเอียดของข้อตกลงเท่าที่รายงานออกมา ไม่ต่างอะไรกับ สถานะเดิมกับอิหร่าน ในช่วงก่อนสงคราม
นอกจากนี้แล้ว ทรัมป์ ยังถูกวิพากษ์วิจารณ์จากพวกอนุรักษ์นิยมสายเหยี่ยว เกี่ยวกับความตั้งใจที่จะประนีประนอมจากอิหร่าน อย่างไรก็ตามประธานาธิบดีสหรัฐฯ โพสต์ข้อความบนทรูธโซเชียลในวันอาทิตย์(24พ.ค.) ตอบกลับคำกล่าวหาดังกล่าว "ถ้าผมทำข้อตกลงกับอิหร่าน มันจะเป็นข้อตกลงที่ดีและเหมาะสม อย่าไปฟังพวกขี้แพ้ พวกที่วิจารณ์ในสิ่งที่พวกเขาไม่รู้อะไรเลย"
ในอีกหนึ่งอย่างที่อาจเป็นตัวขัดขวางข้อตกลง ที่ปรึกษาทางทหารรายหนึ่งของคอเมเนอี กล่าวว่าเตหะรานมีสิทธิ์ตามกฎหมายในการบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซ แม้ไม่ชัดเจนว่าที่เขาหมายถึงนั้น คือยังคงเป็นผู้ตัดสินใจว่าเรือลำไหนที่สามารถล่องผ่านช่องแคบแห่งนี้ ใช่หรือไม่
กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน บอกว่าเรือ 33 ลำล่องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ในรอบ 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา หลังได้รับอนุญาตจากเตหะราน แต่ยังคงห่างไกลจากจำนวน 140 ลำต่อวัน ในช่วงก่อนสงคราม
ข้อตกลงใดๆที่ช่วยเสริมข้อตกลงหยุดยิงอันเปราะบางในปัจจุบัน จะนำมาซึ่งความโล่งใจแก่ตลาด แต่จะไม่สามารถปัดเปาวิกฤตพลังงานโลกในทันที ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันเชื้อเพลิง ปุ๋ย และอาหารพุ่งสูงขึ้น "แม้กระทั่งสงครามหยุดลงเดี๋ยวนี้เลย การเดินทางผ่านช่องแคบแบบเต็มกำลัง จะยังไม่หวนคืนมา จนกว่าจะเข้าสู่ไตรมาสแรกหรือไตรมาส 2 ของปี 2027"
(ที่มา:รอยเตอร์ส)